{"id":337445,"date":"2020-01-31T12:20:51","date_gmt":"2020-01-31T11:20:51","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?page_id=337445"},"modified":"2024-07-10T12:53:07","modified_gmt":"2024-07-10T10:53:07","slug":"aktualna-praktyka-stosowania-tymczasowego-aresztowania-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/projekty\/publikacje\/aktualna-praktyka-stosowania-tymczasowego-aresztowania-w-polsce\/","title":{"rendered":"Aktualna praktyka stosowania tymczasowego aresztowania w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Wystarczy 8 linijek uzasadnienia, aby pozbawi\u0107 cz\u0142owieka wolno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Z badania Fundacji Court Watch wynika, \u017ce bez wzgl\u0119du na to, ile wniosk\u00f3w o zastosowanie tymczasowego aresztowania z\u0142o\u017c\u0105 do s\u0105du prokuratorzy, s\u0119dziowie statystycznie akceptuj\u0105 90% z nich. Jeszcze gorzej jest w przypadku wniosk\u00f3w o przed\u0142u\u017cenie tymczasowego aresztowania, gdzie wska\u017anik wynosi a\u017c 95%.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Oczywist\u0105 przyczyn\u0105 wzrostu ilo\u015bci i d\u0142ugo\u015bci tymczasowych aresztowa\u0144 w Polsce jest znaczny wzrost ilo\u015bci wniosk\u00f3w prokurator\u00f3w <\/strong>o zastosowanie tego \u015brodka zapobiegawczego. Ze wzrostem tym mamy do czynienia od 2016 roku, a wi\u0119c od ponownego po\u0142\u0105czenia urz\u0119d\u00f3w Ministra Sprawiedliwo\u015bci i Prokuratora Generalnego. Jednak zgodnie z art. 41 Konstytucji RP prokuratorzy nie mog\u0105 sami decydowa\u0107 o pozbawieniu wolno\u015bci. Wolno\u015b\u0107 osobista jest jedn\u0105 z najwy\u017cszych warto\u015bci konstytucyjnych i pozostaje ona pod ochron\u0105 s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wy\u0142\u0105czne prawo do pozbawienia nas wolno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Prokuratorzy, mimo spadaj\u0105cej w Polsce przest\u0119pczo\u015bci, w ostatnich latach znacznie cz\u0119\u015bciej wnioskuj\u0105 o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Trend ten trwa od ponownego po\u0142\u0105czenia urz\u0119d\u00f3w Ministra Sprawiedliwo\u015bci i Prokuratora Generalnego oraz cofni\u0119cia (zaledwie po kilku miesi\u0105cach obowi\u0105zywania) nowelizacji Kodeksu post\u0119powania karnego z 2015 r. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

W  ci\u0105gu ostatnich 4 lat liczba os\u00f3b przebywaj\u0105cych w polskich aresztach \u015bledczych wzros\u0142a o 100%. Oskar\u017ceni sp\u0119dzaj\u0105 w nich \u015brednio 9 miesi\u0119cy. Dla por\u00f3wnania: w Szwajcarii czy Wielkiej Brytanii trwa on \u015brednio tylko 2 miesi\u0105ce. Praktyka ta stoi w sprzeczno\u015bci z powszechnymi na \u015bwiecie staraniami, aby ogranicza\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 izolacyjnych \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Od wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji RP i nowego Kodeksu post\u0119powania karnego z 1997 r. prokuratorzy nie mog\u0105 sami decydowa\u0107 o pozbawieniu wolno\u015bci. To s\u0105dy maj\u0105 do tego wy\u0142\u0105czne prawo, co stanowi bardzo wa\u017cn\u0105 gwarancj\u0119 dla ka\u017cdego z nas.  Jak wynika z badania, wi\u0119kszo\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania w spos\u00f3b pozorny, parafrazuj\u0105c przepisy i nie wykazuj\u0105c rzetelnej analizy faktycznych podstaw do jego zastosowania. Najkr\u00f3tsze uzasadnienie zastosowania najbardziej dolegliwego \u015brodka zapobiegawczego mia\u0142o zaledwie 8 linijek uzasadnienia. Dodatkowo, w wi\u0119kszo\u015bci badanych spraw, tymczasowe aresztowania by\u0142y stosowane przez ca\u0142y czas post\u0119powania karnego.<\/p>\n\n\n\n

Z danych wy\u0142ania si\u0119 obraz s\u0105d\u00f3w,  kt\u00f3re powszechnie podchodz\u0105 w spos\u00f3b bezkrytyczny do tempa prowadzenia czynno\u015bci przez organy \u015bcigania, przedk\u0142adaj\u0105c \u201edobro \u015bledztwa\u201d nad wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 osoby, wobec kt\u00f3rej powinno istnie\u0107 domniemanie niewinno\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Z lektury akt s\u0105dowych mo\u017cna jednak wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce pozbawienie prawa do wolno\u015bci osobistej jest przez wielu s\u0119dzi\u00f3w traktowane zbyt lekko<\/strong>. Mimo lawinowego wzrostu wniosk\u00f3w prokurator\u00f3w o zastosowanie tymczasowego aresztowania, s\u0119dziowie nie stali si\u0119 w stosunku do nich bardziej krytyczni. Niezale\u017cnie od liczby sk\u0142adanych wniosk\u00f3w, s\u0105dy statystycznie akceptuj\u0105 wci\u0105\u017c ponad 90% z nich.<\/strong> Argumenty prokurator\u00f3w przyjmowane s\u0105 cz\u0119sto bezkrytycznie, a podstawy zastosowania s\u0105 niejasn\u0105 parafraz\u0105 przepis\u00f3w. Najwa\u017cniejsz\u0105 wad\u0105 postanowie\u0144 s\u0105d\u00f3w o zastosowaniu tymczasowego aresztowania s\u0105 lakoniczne, wr\u0119cz pozorne uzasadnienia<\/strong>. Ani oskar\u017cony, ani jego obro\u0144ca, cz\u0119sto nie s\u0105 w stanie dowiedzie\u0107 si\u0119, dlaczego s\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 zastosowa\u0107 tak dolegliwy \u015brodek zapobiegawczy. Co wa\u017cne, wbrew przepisom, z tre\u015bci uzasadnie\u0144 cz\u0119sto nie wynika, aby by\u0142y rozwa\u017cane wolno\u015bciowe alternatywy dla tymczasowego aresztowania i okoliczno\u015bci \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce nale\u017cy odst\u0105pi\u0107 od izolacji oskar\u017conego. <\/p>\n\n\n\n

Metodologia<\/h2>\n\n\n\n

Fundacja Court Watch Polska przeprowadzi\u0142a pierwsze badanie praktyki stosowania tymczasowego aresztowania na reprezentatywnej pr\u00f3bie spraw karnych<\/strong>. Si\u0119gn\u0119li\u015bmy do akt s\u0105dowych przesz\u0142o 310 spraw wszcz\u0119tych w latach 2016-2018. Z badania wynika, \u017ce niekt\u00f3re nieprawid\u0142owo\u015bci w stosowaniu tymczasowego aresztowania wskazywane przez Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu s\u0105 w Polsce powszechnie powielane. Stanowi\u0105 dow\u00f3d na to, \u017ce mamy do czynienia z problemem o charakterze systemowym<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Fundacja w Raporcie prezentuje 10 rekomendacji<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 spo\u0142eczne i ekonomiczne koszty stosowania tymczasowego aresztowania, bez uszczerbku dla prawid\u0142owo\u015bci post\u0119powa\u0144 karnych. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 wprowadzenie wzorem innych kraj\u00f3w dozoru elektronicznego, zrycza\u0142towanych odszkodowa\u0144 dla os\u00f3b nies\u0142usznie tymczasowo aresztowanych oraz zmiana nazwy tego \u015brodka zapobiegawczego, aby nie myli\u0142 si\u0119 on z kar\u0105 aresztu niwecz\u0105c tym samym domniemanie niewinno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Raport powsta\u0142 dzi\u0119ki pracy zespo\u0142u badawczego<\/strong>, w kt\u00f3rego sk\u0142ad weszli: Bartosz Pilitowski, Zofia Branicka, Dominik Zaj\u0105c, Jakub Michalski, Jolanta Kajfasz oraz Bogna Kocio\u0142owicz-Wi\u015bniewska. <\/p>\n\n\n\n

Przeprowadzenie bada\u0144 i wydanie raportu by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki wsparciu finansowemu Darczy\u0144c\u00f3w Fundacji<\/strong> oraz Narodowego Instytutu Wolno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"DLA<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Pomoc merytoryczn\u0105 przy opracowywaniu cz\u0119\u015bci mi\u0119dzynarodowej Raportu udzieli\u0142a pro bono <\/em>kancelaria DLA Piper<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kujemy za wsparcie!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pod linkiem poni\u017cej mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 bezp\u0142atny egzemplarz Raportu<\/strong>. Je\u015bli chcesz umo\u017cliwi\u0107 nam dalsze dzia\u0142anie na rzecz lepszego wymiaru sprawiedliwo\u015bci w Polsce, zamawiaj\u0105c Raport mo\u017cesz wesprze\u0107 nasz\u0105 Fundacj\u0119 dobrowoln\u0105 darowizn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kliknij i zam\u00f3w Raport w wersji papierowej<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kliknij i pobierz Raport w wersji on-line<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Download English version of the Report<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kontakt dla medi\u00f3w:<\/strong> Daria Hofman, tel. 507-149-624, d.hofman@courtwatch.pl<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
CZYTAJ PE\u0141NY RAPORT<\/a><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolno\u015bci – Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego ze \u015brodk\u00f3w Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.<\/em>
<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wystarczy 8 linijek uzasadnienia, aby pozbawi\u0107 cz\u0142owieka wolno\u015bci Z badania Fundacji Court Watch wynika, \u017ce bez wzgl\u0119du na to, ile wniosk\u00f3w o zastosowanie tymczasowego aresztowania z\u0142o\u017c\u0105 do s\u0105du prokuratorzy, s\u0119dziowie statystycznie akceptuj\u0105 90% z nich. Jeszcze gorzej jest w przypadku wniosk\u00f3w o przed\u0142u\u017cenie tymczasowego aresztowania, gdzie wska\u017anik wynosi a\u017c 95%. Oczywist\u0105 przyczyn\u0105 wzrostu ilo\u015bci i […]<\/p>\n","protected":false},"author":7047,"featured_media":338778,"parent":6680,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/pages\/337445"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/7047"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=337445"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/pages\/337445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":348301,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/pages\/337445\/revisions\/348301"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/pages\/6680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/338778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=337445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}