{"id":341828,"date":"2021-01-30T20:30:51","date_gmt":"2021-01-30T19:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?page_id=341828"},"modified":"2021-02-04T14:30:29","modified_gmt":"2021-02-04T13:30:29","slug":"aktualna-praktyka-stosowania-tymczasowego-aresztowania-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/projekty\/projekty-zrealizowane\/badania-i-analizy-dla-wymiaru-sprawiedliwosci\/aktualna-praktyka-stosowania-tymczasowego-aresztowania-w-polsce\/","title":{"rendered":"Aktualna praktyka stosowania tymczasowego aresztowania w Polsce"},"content":{"rendered":"

Streszczenie | Executive Summary

W\u00a0latach 2015-2019 liczba os\u00f3b przebywaj\u0105cych w polskich aresztach \u015bledczych wzros\u0142a o 100%. Wzrasta tak\u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 tymczasowych aresztowa\u0144. W Polsce oskar\u017ceni musz\u0105 czeka\u0107 w areszcie \u015bledczym na prawomocny wyrok \u015brednio 9 miesi\u0119cy. Tymczasem w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w UE \u015brednia nie przekracza 6 miesi\u0119cy.<\/p>

Fundacja Court Watch Polska przeprowadzi\u0142a pierwsze badanie praktyki stosowania tymczasowego aresztowania\u00a0<\/strong>na reprezentatywnej pr\u00f3bie spraw karnych<\/strong>.\u00a0Si\u0119gn\u0119li\u015bmy\u00a0do akt s\u0105dowych przesz\u0142o 310 spraw\u00a0wszcz\u0119tych w latach 2016-2018. Z badania wynika, \u017ce niekt\u00f3re nieprawid\u0142owo\u015bci w stosowaniu tymczasowego aresztowania wskazywane przez Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu s\u0105 w Polsce powszechnie powielane. Stanowi\u0105 dow\u00f3d na to, \u017ce\u00a0mamy do czynienia z problemem o charakterze systemowym<\/strong>.<\/p>

Oczywist\u0105 przyczyn\u0105 wzrostu ilo\u015bci i d\u0142ugo\u015bci tymczasowych aresztowa\u0144 w Polsce jest znaczny\u00a0wzrost ilo\u015bci wniosk\u00f3w prokurator\u00f3w\u00a0<\/strong>o zastosowanie tego \u015brodka zapobiegawczego. Ze wzrostem tym mamy do czynienia od 2016 roku, a wi\u0119c od ponownego po\u0142\u0105czenia urz\u0119d\u00f3w Ministra Sprawiedliwo\u015bci i Prokuratora Generalnego. Jednak zgodnie z art. 41 Konstytucji RP prokuratorzy nie mog\u0105 sami decydowa\u0107 o pozbawieniu wolno\u015bci. Wolno\u015b\u0107 osobista jest jedn\u0105 z najwy\u017cszych warto\u015bci konstytucyjnych i pozostaje ona pod ochron\u0105 s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wy\u0142\u0105czne prawo do pozbawienia nas wolno\u015bci.<\/p>

Z lektury akt s\u0105dowych mo\u017cna jednak wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce\u00a0pozbawienie prawa do wolno\u015bci osobistej jest przez wielu s\u0119dzi\u00f3w traktowane zbyt lekko<\/strong>. Mimo lawinowego wzrostu wniosk\u00f3w prokurator\u00f3w o zastosowanie tymczasowego aresztowania, s\u0119dziowie nie stali si\u0119 w stosunku do nich bardziej krytyczni.\u00a0Niezale\u017cnie od liczby sk\u0142adanych wniosk\u00f3w, s\u0105dy statystycznie akceptuj\u0105 wci\u0105\u017c ponad 90% z nich.<\/strong>\u00a0Argumenty prokurator\u00f3w przyjmowane s\u0105 cz\u0119sto bezkrytycznie, a podstawy zastosowania s\u0105 niejasn\u0105 parafraz\u0105 przepis\u00f3w. Najwa\u017cniejsz\u0105 wad\u0105 postanowie\u0144 s\u0105d\u00f3w o zastosowaniu tymczasowego aresztowania s\u0105\u00a0lakoniczne, wr\u0119cz pozorne uzasadnienia<\/strong>. Ani oskar\u017cony, ani jego obro\u0144ca, cz\u0119sto nie s\u0105 w stanie dowiedzie\u0107 si\u0119, dlaczego s\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 zastosowa\u0107 tak dolegliwy \u015brodek zapobiegawczy. Co wa\u017cne, wbrew przepisom, z tre\u015bci uzasadnie\u0144 cz\u0119sto nie wynika, aby by\u0142y rozwa\u017cane wolno\u015bciowe alternatywy dla tymczasowego aresztowania i okoliczno\u015bci \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce nale\u017cy odst\u0105pi\u0107 od izolacji oskar\u017conego.<\/p>

Fundacja w Raporcie prezentuje 10 rekomendacji<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 spo\u0142eczne i ekonomiczne koszty stosowania tymczasowego aresztowania, bez uszczerbku dla prawid\u0142owo\u015bci post\u0119powa\u0144 karnych. W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 wprowadzenie wzorem innych kraj\u00f3w dozoru elektronicznego, zrycza\u0142towanych odszkodowa\u0144 dla os\u00f3b nies\u0142usznie tymczasowo aresztowanych oraz zmiana nazwy tego \u015brodka zapobiegawczego, aby nie myli\u0142 si\u0119 on z kar\u0105 aresztu niwecz\u0105c tym samym domniemanie niewinno\u015bci.<\/p>

Pobierz raport<\/a><\/div>

Przeprowadzenie bada\u0144 i publikacja raportu by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki wsparciu finansowemu Darczy\u0144c\u00f3w <\/strong>oraz Narodowego Instytutu Wolno\u015bci<\/strong> \u2013 Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego ze \u015brodk\u00f3w Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030. W prac\u0119 merytoryczn\u0105 nad mi\u0119dzynarodow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 raportu zaanga\u017cowane by\u0142y europejskie biura kancelarii DLA Piper<\/strong>, kt\u00f3rej prawnikom bardzo dzi\u0119kujemy za wsparcie.<\/p>

\"\"<\/figure><\/a><\/div>