{"id":10600,"date":"2016-05-16T17:08:12","date_gmt":"2016-05-16T15:08:12","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=10600"},"modified":"2016-05-18T09:07:02","modified_gmt":"2016-05-18T07:07:02","slug":"opinia-dot-ustawy-o-krs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2016\/05\/16\/opinia-dot-ustawy-o-krs\/","title":{"rendered":"Opinia dot. ustawy o KRS"},"content":{"rendered":"<p>Projekt\u00a0nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie S\u0105downictwa, kt\u00f3ry trafi\u0142 5 maja 2016 r. do konsultacji publicznych, zyska\u0142 zainteresowanie medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnie z powodu propozycji wygaszenia kadencji cz\u0119\u015bci aktualnie zasiadaj\u0105cych w niej s\u0119dzi\u00f3w. Tymczasem, najwa\u017cniejsze z zaproponowanych zmian dotycz\u0105 trybu powo\u0142ywania reprezentant\u00f3w s\u0105downictwa oraz zobowi\u0105zania Rady do przedstawienia Prezydentowi wniosk\u00f3w o powo\u0142anie co najmniej dw\u00f3ch s\u0119dzi\u00f3w na dane stanowisko s\u0119dziowskie. D\u0142ugoterminowe konsekwencje obu tych zmian wymagaj\u0105 analizy, aby oceni\u0107, czy nowelizacja rzeczywi\u015bcie przyczyni si\u0119 do rozwi\u0105zania problem\u00f3w sygnalizowanych w uzasadnieniu.<\/p>\n<p>Opinia zosta\u0142a skierowana do Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci, do wiadomo\u015bci Krajowej Rady S\u0105downictwa, Kancelarii Prezydenta RP oraz pos\u0142\u00f3w zasiadaj\u0105cych w sejmowej komisji sprawiedliwo\u015bci i praw cz\u0142owieka. Zapowiadamy tak\u017ce zaprezentowanie\u00a0propozycji zmian w modelu wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w alternatywnych do zaopiniowanego przez nas negatywnie zobowi\u0105zania KRS do przedstawienia Prezydentowi co najmniej dw\u00f3ch kandydat\u00f3w we wniosku o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego.<\/p>\n<p>Dokumenty do pobrania:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Fundacja-Court-Watch-Polska-Opinia-dotycz\u0105ca-projektu-nowelizacji-ustawy-o-KRS.pdf\">Fundacja Court Watch Polska &#8211; Opinia dotycz\u0105ca projektu nowelizacji ustawy o KRS<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/legislacja.rcl.gov.pl\/docs\/\/2\/12284955\/12350823\/12350824\/dokument219693.pdf\" target=\"_blank\">Skan projektu ustawy udost\u0119pniony na stronie Rz\u0105dowego Centrum Legislacyjnego<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Opinia dotycz\u0105ca projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie S\u0105downictwa oraz niekt\u00f3rych innych ustaw z dn. 2 maja 2016<\/h3>\n<h4>Oceniamy pozytywnie:<\/h4>\n<ul>\n<li><strong>Powszechny i bezpo\u015bredni wyb\u00f3r przez s\u0119dzi\u00f3w swoich reprezentant\u00f3w w KRS;<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ograniczenie liczby kadencji s\u0119dziego wybieralnego w Radzie do jednej;<\/strong><\/li>\n<li><strong>Wprowadzenie zasady nie\u0142\u0105czenia stanowiska w Radzie ze stanowiskiem prezesa lub wiceprezesa s\u0105du.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h4>Oceniamy negatywnie:<\/h4>\n<ul>\n<li><strong>Skr\u00f3cenie kadencji obecnie zasiadaj\u0105cych w Radzie s\u0119dzi\u00f3w;<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ograniczenie biernego prawa wyborczego tylko tym cz\u0142onkom Rady, kt\u00f3rzy zasiadaj\u0105 w niej drug\u0105 kadencj\u0119;<\/strong><\/li>\n<li><strong>Zobowi\u0105zanie Rady do przedstawienia Prezydentowi we wniosku o powo\u0142anie na stanowisko s\u0119dziego dw\u00f3ch kandydat\u00f3w, je\u015bli zg\u0142osi si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jeden.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h4>Zmiana trybu wybor\u00f3w reprezentant\u00f3w s\u0105d\u00f3w powszechnych w KRS<\/h4>\n<p>Dotychczasowy tryb powo\u0142ywania 12 s\u0119dzi\u00f3w reprezentuj\u0105cych w Radzie S\u0105d Najwy\u017cszy oraz s\u0105dy powszechne gwarantowa\u0142 2 miejsca s\u0119dziom S\u0105du Najwy\u017cszego (opr\u00f3cz miejsca, kt\u00f3re przys\u0142uguje z urz\u0119du Pierwszemu Prezesowi SN) oraz 2 miejsca s\u0119dziom s\u0105d\u00f3w apelacyjnych. Pozosta\u0142e 8 miejsc zajmowali s\u0119dziowie wybierani w wyborach po\u015brednich przez przedstawicieli zgromadze\u0144 s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych. Zaproponowane zmiany przewiduj\u0105, \u017ce jedno z miejsc przys\u0142uguj\u0105cych s\u0119dziom SN przypadnie s\u0119dziom s\u0105d\u00f3w powszechnych. Dodatkowo, w zdefiniowanych w ustawie na nowo 11 okr\u0119gach wyborczych gwarancji wyboru nie b\u0119dzie mia\u0142 \u017caden s\u0119dzia s\u0105du apelacyjnego. S\u0119dziowie ci b\u0119d\u0105 mogli kandydowa\u0107 na r\u00f3wni z s\u0119dziami s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych i rejonowych.<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsza zmiana to wybory bezpo\u015brednie i wyr\u00f3wnanie si\u0142y g\u0142os\u00f3w s\u0119dzi\u00f3w r\u00f3\u017cnych szczebli s\u0105downictwa powszechnego. Dotychczasowy system wyboru skutkowa\u0142 nieproporcjonalnie ma\u0142\u0105 (do og\u00f3lnej ich liczby) reprezentacj\u0105 g\u0142osu s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w rejonowych. W zgromadzeniach s\u0119dzi\u00f3w okr\u0119gu mieli oni co najwy\u017cej tyle samo reprezentant\u00f3w, co s\u0119dziowie s\u0105du okr\u0119gowego, chocia\u017c s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w rejonowych s\u0105 ponad dwukrotnie liczniejsi. Zmiana ta mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 si\u0142\u0119 g\u0142osu s\u0119dzi\u00f3w rejonowych w Radzie. Zmiana mechanizmu wyboru na bardziej \u201edemokratyczny\u201d sprawi, \u017ce w kr\u00f3tkiej perspektywie czasu system b\u0119dzie promowa\u0142 wyb\u00f3r przedstawicieli istniej\u0105cych stowarzysze\u0144 s\u0119dziowskich. Wewn\u0105trz stowarzyszenia \u0142atwiej o konsensus wok\u00f3\u0142 kandydatury konkretnej osoby, a nast\u0119pnie mobilizacji cz\u0142onk\u00f3w do jej poparcia. Poniewa\u017c dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w \u015brodowisku s\u0119dziowskim posiada Stowarzyszenie S\u0119dzi\u00f3w Polskich &#8222;Iustitia&#8221; (jego cz\u0142onkiem jest co trzeci polski s\u0119dzia), mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jego oddzia\u0142y lokalne b\u0119d\u0105 g\u0142\u00f3wnym beneficjentem zaproponowanych zmian, uzyskuj\u0105c w Radzie swoich reprezentant\u00f3w.<\/p>\n<p>W d\u0142u\u017cszej perspektywie, demokratyczny system wyboru s\u0119dzi\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do tworzenia si\u0119 nowych organizacji s\u0119dziowskich lub nieformalnych grup, kt\u00f3rych celem b\u0119dzie wprowadzenie swoich przedstawicieli do Rady. Z podobnym zjawiskiem w \u015brodowisku s\u0119dziowskim mieli\u015bmy ju\u017c do czynienia, gdy s\u0119dziom skupionym wok\u00f3\u0142 nieformalnego forum internetowego dla s\u0119dzi\u00f3w uda\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do zmiany w\u0142adz w SSP \u201eIustitia\u201d.<br \/>\nCzas poka\u017ce, czy skutkiem ubocznym takiej formy wyboru przedstawicieli w Radzie nie b\u0119dzie jej wi\u0119kszy \u201epopulizm\u201d \u2013 zajmowanie stanowisk g\u0142\u00f3wnie z punktu widzenia interesu samego \u015brodowiska s\u0119dziowskiego, a w zasadzie jego najliczniejszej podgrupy \u2013 s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w rejonowych. Obawa o taki kierunek zmian w Radzie jest uzasadniona z uwagi na jej donios\u0142\u0105 funkcj\u0119 i szeroki zakres kompetencji. Planuj\u0105c zmiany nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce zadaniem Rady nie jest jedynie reprezentowanie \u015brodowiska s\u0119dziowskiego, opiniowanie projekt\u00f3w ustaw i rozporz\u0105dze\u0144 czy wnioskowanie o kontrol\u0119 konstytucyjno\u015bci uchwalonych akt\u00f3w prawnych. Do realizacji tych cel\u00f3w cia\u0142o to, maj\u0105ce siln\u0105 legitymacj\u0119 w \u015brodowisku s\u0119dziowskim, \u015bwietnie si\u0119 nadaje. Rada zajmuje si\u0119 jednak tak\u017ce: wyborem kandydat\u00f3w na s\u0119dzi\u00f3w, opiniowaniem program\u00f3w szkole\u0144, sprawami dotycz\u0105cymi odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej oraz rozpatrywaniem wniosk\u00f3w o wcze\u015bniejsze przeniesienie s\u0119dziego w stan spoczynku. Te zadania wymagaj\u0105 szczeg\u00f3lnych kompetencji oraz du\u017cej dozy niezale\u017cno\u015bci od w\u0142asnego \u015brodowiska.<\/p>\n<p>Autorzy projektu nowelizacji wychodz\u0105 naprzeciw obawom przed oportunizmem wybieranych cz\u0142onk\u00f3w Rady poprzez ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci zasiadania w Radzie wy\u0142\u0105cznie do jednej kadencji. Jednak s\u0119dzia, kt\u00f3ry zdoby\u0142 miejsce w Radzie dzi\u0119ki poparciu swoich koleg\u00f3w czy kole\u017canek, po zako\u0144czeniu kadencji wr\u00f3ci w ich szeregi. Co wa\u017cniejsze, mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dzie mia\u0142a miejsce pluralizacja reprezentacji \u015brodowiska s\u0119dziowskiego, to czynni cz\u0142onkowie Rady b\u0119d\u0105 podejmowali decyzje ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce ich miejsce zajm\u0105 kandydaci wskazani przez tych samych lider\u00f3w lokalnych struktur dominuj\u0105cego stowarzyszenia. Zatem osoby, kt\u00f3re zapewni\u0142y s\u0119dziemu miejsce w Radzie udzielaj\u0105c kandydatowi poparcia swojej organizacji, b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw na dalsz\u0105 karier\u0119 s\u0119dziego. Fakt, \u017ce w obecnym systemie awans do s\u0105du wy\u017cszej instancji wi\u0105\u017ce si\u0119 z wieloma korzy\u015bciami i jest zale\u017cny od innych s\u0119dzi\u00f3w (szczeg\u00f3lnie cz\u0142onk\u00f3w Rady), powoduje, \u017ce w praktyce wi\u0119ksza niezale\u017cno\u015b\u0107 cechuje s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w wy\u017cszych instancji oraz s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego. To oni b\u0119d\u0105 mieli mniej powod\u00f3w, aby stara\u0107 si\u0119 swoimi decyzjami w Radzie \u201eprzypodoba\u0107\u201d si\u0119 swojemu \u015brodowisku. Z drugiej strony, zr\u00f3\u017cnicowanie sk\u0142adu Rady, kt\u00f3rego mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 po zmianie sposobu wyboru jej cz\u0142onk\u00f3w, mo\u017ce samo w sobie spowodowa\u0107 zmniejszenie si\u0142y zale\u017cno\u015bci, z kt\u00f3rymi s\u0119dziowie mieli do czynienia dotychczas.<\/p>\n<p>Zwa\u017cywszy na powy\u017csze, proponowany system wy\u0142aniania reprezentant\u00f3w s\u0105downictwa wychodzi naprzeciw s\u0142usznym postulatom cz\u0119\u015bci \u015brodowiska s\u0119dziowskiego, aby upodmiotowi\u0107 s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w rejonowych \u2013 maj\u0105cych najwi\u0119cej pracy i za\u0142atwiaj\u0105cych najwi\u0119cej spraw, z kt\u00f3rymi do s\u0105du zwracaj\u0105 si\u0119 Polacy. Warunkiem pozytywnych skutk\u00f3w tego rozwi\u0105zania &#8211; z punktu widzenia interesu publicznego, a nie wy\u0142\u0105cznie interesu \u015brodowiska s\u0119dziowskiego &#8211; jest jednak dokonywanie przez s\u0119dzi\u00f3w wyboru os\u00f3b, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w stanie nie tylko dobrze reprezentowa\u0107 s\u0119dzi\u00f3w w relacjach z pozosta\u0142ymi w\u0142adzami w pa\u0144stwie, ale tak\u017ce podejmowa\u0107 dzia\u0142ania na rzecz zmian, kt\u00f3rych oczekuj\u0105 obywatele, np.: uproszczenia procedur, uszczelnienia systemu odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej i mo\u017cliwo\u015bci wcze\u015bniejszego przechodzenia w stan spoczynku.<\/p>\n<p><strong>Wniosek:<\/strong> Zaproponowana formu\u0142a wyboru s\u0119dzi\u00f3w b\u0119dzie bardziej funkcjonalna z punktu widzenia zada\u0144 Rady w zakresie reprezentowania s\u0119dzi\u00f3w w relacjach z w\u0142adz\u0105 wykonawcz\u0105 i ustawodawcz\u0105. Mo\u017ce si\u0119 ona jednak okaza\u0107 dysfunkcjonalna z punktu widzenia zada\u0144 Rady w zakresie odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej s\u0119dzi\u00f3w czy kontroli korzystania z przywileju, jakim jest wcze\u015bniejszy stan spoczynku. Z punktu widzenia interesu publicznego, powodzenie zmian kszta\u0142tu Rady zale\u017cy od wzi\u0119cia przez ca\u0142e \u015brodowisko s\u0119dziowskie &#8211; a w szczeg\u00f3lno\u015bci przez SSP &#8222;Iustitia&#8221; &#8211; odpowiedzialno\u015bci za kondycj\u0119 trzeciej w\u0142adzy i wykorzystanie Rady jako narz\u0119dzia do wprowadzania zmian korzystnych z punktu widzenia obywateli.<\/p>\n<h4>Skr\u00f3cenie i ograniczenie liczby kadencji cz\u0142onk\u00f3w Rady pochodz\u0105cych z wyboru; wprowadzenie zasady nie\u0142\u0105czenia stanowisk<\/h4>\n<p>Projekt nowelizacji przewiduje, \u017ce s\u0119dzia mo\u017ce zasiada\u0107 w Krajowej Radzie S\u0105downictwa tylko jedn\u0105 kadencj\u0119. Ograniczenie liczby kadencji w przypadku s\u0119dzi\u00f3w pochodz\u0105cych z wyboru mo\u017cna uzasadni\u0107 d\u0105\u017ceniem do zwi\u0119kszenia ich niezale\u017cno\u015bci. Chodzi o to, aby nie podejmowali oni decyzji z my\u015bl\u0105 o zapewnieniu sobie przychylno\u015bci wyborc\u00f3w-s\u0119dzi\u00f3w, a co za tym idzie \u2013 kolejnej kadencji w Radzie. Jest to rozwi\u0105zanie posiadaj\u0105ce racjonalne uzasadnienie, cho\u0107 nie gwarantuje ono pe\u0142nej niezale\u017cno\u015bci cz\u0142onka Rady \u2013 szczeg\u00f3lnie osoby b\u0119d\u0105cej s\u0119dzi\u0105 s\u0105du rejonowego.<\/p>\n<p>Projekt zak\u0142ada, \u017ce kadencje zasiadaj\u0105cych obecnie w Radzie przedstawicieli s\u0105d\u00f3w pochodz\u0105cych z wyboru zostan\u0105 skr\u00f3cone i wygasn\u0105 w ci\u0105gu 4 miesi\u0119cy od wej\u015bcia ustawy w \u017cycie. Najwa\u017cniejszym argumentem za tym rozwi\u0105zaniem zdaje si\u0119 by\u0107 przekazanie jednego miejsca, przys\u0142uguj\u0105cego obecnie s\u0119dziom S\u0105du Najwy\u017cszego, reprezentantowi s\u0105d\u00f3w powszechnych oraz takim uformowaniem okr\u0119g\u00f3w wyborczych, i\u017c z ka\u017cdego z nich pochodzi\u0107 b\u0119dzie po jednym cz\u0142onku Rady. Poniewa\u017c przerwanie kadencji wszystkich pochodz\u0105cych z wyboru cz\u0142onk\u00f3w mog\u0142oby zosta\u0107 uznane za niezgodne z konstytucj\u0105, nale\u017ca\u0142oby rozwa\u017cy\u0107 ustalenie kolejno\u015bci zast\u0119powania cz\u0142onk\u00f3w Rady, kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 4-letnia kadencja, w drodze losowania.<\/p>\n<p>Pozostawienie na urz\u0119dzie obecnie zasiadaj\u0105cych w Radzie s\u0119dzi\u00f3w pozwoli\u0142oby tak\u017ce zrezygnowa\u0107 z innego w\u0105tpliwego zapisu projektu nowelizacji. Przewiduje on, \u017ce bierne prawo wyborcze b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142o aktualnym cz\u0142onkom Rady, kt\u00f3rzy zasiadaj\u0105 w niej po raz pierwszy, ale ju\u017c nie tym, kt\u00f3rzy zasiadaj\u0105 w niej drug\u0105 kadencj\u0119. Nie wydaje si\u0119 to uzasadnione, zwa\u017cywszy, \u017ce autorzy projektu uzasadniaj\u0105 ograniczenie liczby kadencji tym, aby urz\u0119duj\u0105cy ju\u017c s\u0119dziowie nie podejmowali decyzji z my\u015bl\u0105 o byciu wybranymi na kolejn\u0105 kadencj\u0119. Przesz\u0142a liczba kadencji w Razie nie ma tu znaczenia. Tymczasem, mo\u017cliwo\u015b\u0107 kandydowania mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 negatywnie na niezale\u017cno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Rady, niezale\u017cnie od tego, czy zasiadaj\u0105 w niej jedn\u0105, czy dwie kadencje.<\/p>\n<p>Na aprobat\u0119 zas\u0142uguje wym\u00f3g rezygnacji wy\u0142onionego w wyborach s\u0119dziego z zajmowanych stanowisk prezesa lub wiceprezesa s\u0105du. Z uwagi na ilo\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w, ci\u0105\u017c\u0105cych na osobie pe\u0142ni\u0105cych kt\u00f3r\u0105kolwiek z tych funkcji, czy to w s\u0105dzie czy w Radzie, trudno wyobrazi\u0107 sobie efektywne \u0142\u0105czenie ich ze sob\u0105.<\/p>\n<p><strong>Wniosek:<\/strong> Skr\u00f3cenie kadencji obecnie zasiadaj\u0105cych w Radzie s\u0119dzi\u00f3w jest nieuzasadnione. Ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci bycia wybranym do Rady do jednej kadencji znajduje swoje uzasadnienie w dbaniu o niezale\u017cno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Rady. Powinno jednak w takim samym stopniu dotyczy\u0107 wszystkich s\u0119dzi\u00f3w zasiadaj\u0105cych obecnie w Radzie, bez rozr\u00f3\u017cnienia, czy zasiadaj\u0105 w Radzie pierwsz\u0105, czy drug\u0105 kadencj\u0119. Wym\u00f3g rezygnacji ze stanowiska funkcyjnego w s\u0105dzie jest uzasadnionym warunkiem obj\u0119cia stanowiska w Radzie.<\/p>\n<h4>Obowi\u0105zek przedstawienia Prezydentowi co najmniej 2 kandydat\u00f3w na stanowisko s\u0119dziowskie<\/h4>\n<p>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. oddaje prawo do powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w w r\u0119ce Prezydenta, precyzuj\u0105c, \u017ce powo\u0142uje on dan\u0105 osob\u0119 na wniosek Krajowej Rady S\u0105downictwa. Nie ulega wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce do powo\u0142ania na urz\u0105d s\u0119dziego potrzebne jest zgodne dzia\u0142anie obu organ\u00f3w. Konstytucja nie precyzuje natomiast sposobu dzia\u0142ania obu stron. Nie jest przes\u0105dzona liczba os\u00f3b, kt\u00f3re we wniosku przedstawia Prezydentowi Rada. Nie \u0105 wskazano tak\u017ce sposob\u00f3w rozpatrzenia wniosku.<\/p>\n<p>Proponowana nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie S\u0105downictwa zobowi\u0105zuje Rad\u0119 do przedstawienia we wniosku co najmniej dw\u00f3ch kandydat\u00f3w (pod warunkiem, \u017ce zg\u0142osi si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jedna osoba), z kt\u00f3rych Prezydent m\u00f3g\u0142by wybra\u0107 nominata na konkretne stanowisko s\u0119dziowskie.<\/p>\n<p>Aby stwierdzi\u0107, czy proponowane rozwi\u0105zanie b\u0119dzie bardziej funkcjonalne nale\u017cy oceni\u0107 najpierw stan obecny. Po pierwsze, w obecnym modelu wyboru s\u0119dzi\u00f3w, dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 zasiadaj\u0105cy w Radzie s\u0119dziowie. To oni maj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Radzie, kt\u00f3ra wybiera spo\u015br\u00f3d wszystkich zg\u0142osze\u0144 jednego kandydata. Tak\u017ce wynik wcze\u015bniejszych etap\u00f3w post\u0119powania zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od s\u0119dzi\u00f3w. Model wyboru zdominowany przez przedstawicieli jednej grupy zawodowej nie jest optymalny z punktu widzenia celu, jakim jest wyb\u00f3r najlepszych kandydat\u00f3w. Jednorodna grupa decydent\u00f3w jest bardziej podatna na b\u0142\u0119dy wynikaj\u0105ce ze wsp\u00f3lnej perspektywy. Koncentracja kompetencji u\u0142atwia tak\u017ce nieformalny wp\u0142yw na wynik pracy Rady. Dysfunkcjonalno\u015b\u0107 obecnego modelu potwierdza du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w. Wed\u0142ug niedawnych bada\u0144 ankietowych Europejskiej Sieci Rad S\u0105downictwa a\u017c 1\/3 s\u0119dzi\u00f3w w Polsce uwa\u017ca, \u017ce obecna procedura jest nietransparentna, a awans zale\u017cy od kryteri\u00f3w pozamerytorycznych (M. Kryszkiewicz. S\u0119dziowie: O karierze w s\u0105dzie decyduj\u0105 nie tylko umiej\u0119tno\u015bci i do\u015bwiadczenie, \u201eDziennik Gazeta Prawna\u201d z dn. 18.01.2016). Modyfikacja modelu jest wi\u0119c uzasadniona.<\/p>\n<p>Rozwi\u0105zaniem powy\u017cszych problem\u00f3w jest pluralizacja procesu wy\u0142aniania kandydat\u00f3w na s\u0119dzi\u00f3w, a wi\u0119c uzale\u017cnienie wyboru od wi\u0119cej ni\u017c jednego podmiotu, czy przedstawicieli jednej grupy zawodowej. Pluralizacja jest, po pierwsze, rozwi\u0105zaniem znacznie zwi\u0119kszaj\u0105cym koszt nieformalnego wp\u0142ywu, poniewa\u017c przychylno\u015b\u0107 jednego o\u015brodka nie wystarczy, aby zagwarantowa\u0107 wyb\u00f3r. Pozyskanie drog\u0105 nieformaln\u0105 przychylno\u015bci dw\u00f3ch niezwi\u0105zanych ze sob\u0105 o\u015brodk\u00f3w jednocze\u015bnie jest o wiele mniej prawdopodobne. Po drugie, pluralizacja zabezpiecza przed b\u0142\u0119dami wynikaj\u0105cymi z wyboru dokonanego wy\u0142\u0105cznie na podstawie cech kandydat\u00f3w wa\u017cnych dla okre\u015blonej grupy. W modelu spluralizowanym kandydat, aby otrzyma\u0107 nominacj\u0119, musi spe\u0142nia\u0107 minimalne wymogi r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w, a wi\u0119c musi posiada\u0107 bardziej zr\u00f3\u017cnicowane kompetencje i odznacza\u0107 si\u0119 pozytywnie na tle konkurent\u00f3w ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 cech.<\/p>\n<p>Niestety, w zaproponowanym w projekcie nowelizacji pozytywne oddzia\u0142ywanie pluralizacji modelu b\u0119dzie ograniczone. Wynika to z faktu, i\u017c w r\u0119kach jednego o\u015brodka pozosta\u0142aby kompetencja do zasadniczego ograniczania wyboru, w jakim porusza\u0107 mia\u0142by si\u0119 drugi o\u015brodek. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w konkursach o jedno stanowisko s\u0119dziowskie ubiega si\u0119 przeci\u0119tnie ok. 20 kandydat\u00f3w, Rada nie powinna mie\u0107 k\u0142opotu, aby wytypowa\u0107 dwoje kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 j\u0105 w r\u00f3wnym stopniu satysfakcjonowali, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na pozosta\u0142e kryteria. W przypadku wybor\u00f3w spo\u015br\u00f3d kr\u00f3tszej listy lub takich, w kt\u00f3rych cz\u0142onkowie posiadaj\u0105cy w Radzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 zdeterminowani, aby doprowadzi\u0107 do powo\u0142ania konkretnej osoby, Rada mo\u017ce wytypowa\u0107 obok swojego kandydata osob\u0119, kt\u00f3ra nie spe\u0142nia wymaga\u0144 Prezydenta. W ten spos\u00f3b Rada uzyskiwa\u0142aby pewno\u015b\u0107, kt\u00f3ra z os\u00f3b zostanie powo\u0142ana. W praktyce, zobowi\u0105zanie Rady do wskazywania dw\u00f3ch kandydat\u00f3w na stanowisko, mia\u0142oby niewielki wp\u0142yw na to, jakie osoby b\u0119d\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 i awansowa\u0107 w korpusie w\u0142adzy s\u0105downiczej.<\/p>\n<p>Dodatkowo, zaproponowany model wygenerowa\u0142by dodatkowe koszty i wyd\u0142u\u017cy\u0142by proces powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w. Nowelizacja w obecnym brzmieniu wymusza ocen\u0119 kandydatur przez urz\u0105d Prezydenta. Wymaga\u0142oby to zar\u00f3wno zasob\u00f3w, jak i czasu (niezb\u0119dnych do rzetelnej oceny kandydatur), a tak\u017ce, poci\u0105ga\u0142o za sob\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ostateczny wynik procedury wyboru.<\/p>\n<p>Z drugiej strony, mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie hipotetyczn\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej spo\u015br\u00f3d wielu tylko jeden kandydat spe\u0142nia wymagania stawiane przez Rad\u0119. Jest to mo\u017cliwe, poniewa\u017c nie powinni\u015bmy ogranicza\u0107 si\u0119 w wymogach stawianych s\u0119dziom wy\u0142\u0105cznie do kwestii formalnych, takich jak wiek, wykszta\u0142cenie czy niekaralno\u015b\u0107. Cz\u0142onkowie Rady nie powinni by\u0107 bowiem zmuszeni do wskazywania we wniosku osoby, kt\u00f3ra ich zdaniem nie spe\u0142nia minimalnych wymaga\u0144 dla kandydata na okre\u015blone stanowisko s\u0119dziowskie.<\/p>\n<p><strong>Wniosek:<\/strong> O ile zwi\u0119kszenie pluralizmu procesu wyboru s\u0119dzi\u00f3w i wzmocnienie znaczenia cech kandydat\u00f3w niezwi\u0105zanych wy\u0142\u0105cznie z bieg\u0142o\u015bci\u0105 w prawie, a wskazuj\u0105ce na zr\u00f3\u017cnicowane do\u015bwiadczenie i kompetencje kandydat\u00f3w jest po\u017c\u0105dane, to zaproponowany model czyni to jedynie pozornie i nie b\u0119dzie bardziej funkcjonalny od obecnego. <strong>Alternatywne propozycje zmiany modelu wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w zaprezentujemy wkr\u00f3tce w osobnych dokumentach.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Projekt\u00a0nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie S\u0105downictwa, kt\u00f3ry trafi\u0142 5 maja 2016 r. do konsultacji publicznych, zyska\u0142 zainteresowanie medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnie z powodu propozycji wygaszenia kadencji cz\u0119\u015bci aktualnie zasiadaj\u0105cych w niej s\u0119dzi\u00f3w. Tymczasem, najwa\u017cniejsze z zaproponowanych zmian dotycz\u0105 trybu powo\u0142ywania reprezentant\u00f3w s\u0105downictwa oraz zobowi\u0105zania Rady do przedstawienia Prezydentowi wniosk\u00f3w o powo\u0142anie co najmniej dw\u00f3ch s\u0119dzi\u00f3w na dane [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/10600"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=10600"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/10600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10622,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/10600\/revisions\/10622"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/10605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=10600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=10600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=10600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}