{"id":14061,"date":"2017-02-01T00:06:00","date_gmt":"2017-01-31T23:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=14061"},"modified":"2017-02-01T09:27:57","modified_gmt":"2017-02-01T08:27:57","slug":"nasza-opinia-o-zmianach-w-ustawie-o-krajowej-radzie-sadownictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2017\/02\/01\/nasza-opinia-o-zmianach-w-ustawie-o-krajowej-radzie-sadownictwa\/","title":{"rendered":"Nasza opinia o zmianach w ustawie o Krajowej Radzie S\u0105downictwa"},"content":{"rendered":"<pre><strong>Cz\u0119\u015b\u0107 II komentarza do plan\u00f3w reformy s\u0105downictwa zaprezentowanych 20 stycznia 2017.<\/strong><\/pre>\n<h2>Oceniamy pozytywnie:<\/h2>\n<p><strong><\/p>\n<ol>\n<li>&#8211;<\/li>\n<\/ol>\n<p><\/strong><\/p>\n<h2>Oceniamy negatywnie:<\/h2>\n<p><strong><\/p>\n<ol>\n<li>Wyb\u00f3r przedstawicieli s\u0105d\u00f3w w Radzie przez Marsza\u0142ka Sejmu i zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmow\u0105.<\/li>\n<li>Podzia\u0142 Rady na dwa zgromadzenia.<\/li>\n<li>Wprowadzenie wymogu uzyskania poparcia obu zgromadze\u0144 do podj\u0119cia uchwa\u0142 przez Rad\u0119.<\/li>\n<li>Skr\u00f3cenie kadencji obecnie zasiadaj\u0105cych w Radzie s\u0119dzi\u00f3w.<\/li>\n<li>Zobowi\u0105zanie Rady do przedstawienia Prezydentowi we wniosku o powo\u0142anie na stanowisko s\u0119dziego dw\u00f3ch kandydat\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n<p><\/strong><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/T72l-AiNnw0\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h2>Funkcje Krajowej Rady S\u0105downictwa<\/h2>\n<p>Konstytucja nak\u0142ada na Krajow\u0105 Rad\u0119 S\u0105downictwa zadanie stania na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. Dlatego Rada ma prawo zaskar\u017cania ustaw dotycz\u0105cych wymiaru sprawiedliwo\u015bci do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, a tak\u017ce wy\u0142\u0105czne prawo do przenoszenia s\u0119dzi\u00f3w w stan spoczynku i do sk\u0142adania Prezydentowi wniosk\u00f3w o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego. Nasza opinia nt. proponowanych w projekcie zmian ocenia ich funkcjonalno\u015b\u0107 z punktu widzenia tych zada\u0144 Rady i odnosi si\u0119 do aktualnych problem\u00f3w w ich realizacji.<\/p>\n<h2>Z jakimi problemai boryka si\u0119 obecnie KRS?<\/h2>\n<p>1.\tW\u0105tpliwa legitymacja Rady do reprezentowania s\u0119dzi\u00f3w i stania na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci wszystkich s\u0105d\u00f3w wynikaj\u0105ca z nier\u00f3wnomiernej reprezentacji s\u0119dzi\u00f3w r\u00f3\u017cnych s\u0105d\u00f3w w Radzie.<\/p>\n<p>2.\tPotencjalne zagro\u017cenie dla niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w ni\u017cszych szczebli s\u0105downictwa z uwagi na decyduj\u0105cy wp\u0142yw Rady i uznaniowo\u015b\u0107 procedury \u201eawansu\u201d s\u0119dziego, czyli powo\u0142ania do s\u0105du wy\u017cszego szczebla.<\/p>\n<p>3.\tWyb\u00f3r os\u00f3b do powo\u0142ania na stanowisko s\u0119dziowskie bez uwzgl\u0119dnienia opinii innych \u015brodowisk oraz kryteri\u00f3w takich jak predyspozycje osobowo\u015bciowe, do\u015bwiadczenie \u017cyciowe, czy wiarygodno\u015b\u0107 w \u015brodowisku lokalnym.<\/p>\n<p>4.\tPrzenoszenie w stan spoczynku s\u0119dzi\u00f3w po kilku latach pracy lub kr\u00f3tko po dyscyplinarnym przeniesieniu do orzekania w innej cz\u0119\u015bci kraju.<\/p>\n<p>5.\tSpory kompetencyjne mi\u0119dzy Rad\u0105 a Prezydentem w kwestii powo\u0142ywania na urz\u0105d s\u0119dziego.<\/p>\n<h2>Czy propozycje Ministerstwa rozwi\u0105zuj\u0105 te problemy?<\/h2>\n<p><strong>Ad. 1.<\/strong> Dotychczasowy tryb powo\u0142ywania 15 s\u0119dzi\u00f3w reprezentuj\u0105cych w Radzie S\u0105d Najwy\u017cszy oraz s\u0105dy powszechne, administracyjne i wojskowe gwarantuje 2 miejsca s\u0119dziom S\u0105du Najwy\u017cszego (opr\u00f3cz miejsca, kt\u00f3re przys\u0142uguje z urz\u0119du Pierwszemu Prezesowi SN), 2 miejsca s\u0119dziom s\u0105d\u00f3w apelacyjnych, 2 miejsca s\u0119dziom s\u0105d\u00f3w administracyjnych i jedno miejsce s\u0119dziom s\u0105d\u00f3w wojskowych. Pozosta\u0142e 8 miejsc zajmuj\u0105 s\u0119dziowie wybierani w wyborach po\u015brednich przez przedstawicieli zgromadze\u0144 s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych. W rezultacie s\u0119dziowie pozosta\u0142ych s\u0105d\u00f3w maj\u0105 wi\u0119kszy wp\u0142yw na sk\u0142ad Rady ni\u017c s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych, a zw\u0142aszcza s\u0105d\u00f3w rejonowych. Taka sytuacja budzi w\u0105tpliwo\u015bci, czy Rada w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy reprezentuje \u015brodowisko s\u0119dziowskie, a co za tym idzie ma odpowiedni mandat do  stania na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. <strong>Wy\u0142anianie s\u0119dzi\u00f3w do Rady przez Sejm nie przyniesie rozwi\u0105zania problem\u00f3w zwi\u0105zanych z jej legitymizacj\u0105<\/strong> do reprezentowania \u015brodowiska s\u0119dziowskiego, a jedynie je pog\u0142\u0119bi. Dodatkowo, <strong>podzia\u0142 Rady na dwa zgromadzenia i wym\u00f3g przeg\u0142osowania uchwa\u0142 przez oba gremia, aby by\u0142y one przyj\u0119te przez Rad\u0119, zapewni przedstawicielom ustawodawcy mo\u017cliwo\u015b\u0107 blokowania wyboru kandydat\u00f3w na s\u0119dziego i kierowania wniosk\u00f3w do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego<\/strong>. Oznacza to praktyczn\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 realizacji przez Rad\u0119 jej zada\u0144 w zakresie stania na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w od w\u0142adzy ustawodawczej i wykonawczej.<\/p>\n<p><strong>Ad. 2.<\/strong> Kompetencja do decydowania o \u201eawansie\u201d s\u0119dziego, tj. przedstawienia do powo\u0142ania do s\u0105du wy\u017cszego szczebla, stanowi sama w sobie potencjalne zagro\u017cenie dla niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy o taki \u201eawans\u201d mogliby si\u0119 stara\u0107. Mog\u0105 oni bowiem dopasowywa\u0107 orzecznictwo do postrzeganych oczekiwa\u0144 s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy mieliby decydowa\u0107 o powo\u0142aniu na urz\u0105d w s\u0105dzie wy\u017cszego szczebla. Niestety proponowane zmiany w ustawie nie rozwi\u0105zuj\u0105 problemu potencjalnego wp\u0142ywu Rady na orzecznictwo s\u0119dzi\u00f3w i asesor\u00f3w staraj\u0105cych si\u0119 o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego. <strong>Wyb\u00f3r s\u0119dzi\u00f3w do Rady prez Sejm przenosi jedynie \u017ar\u00f3d\u0142o zagro\u017cenia dla niezawis\u0142o\u015bci w orzekaniu na aktualn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra uzyskuje dominuj\u0105cy wp\u0142yw na Rad\u0119.<\/p>\n<p><strong>Ad. 3.<\/strong> Krajowa Rada S\u0105downictwa wykonuje szeroki zakres funkcji m.in. reprezentuj\u0105c \u015brodowisko s\u0119dziowskie, opiniuj\u0105c akty prawne i programy szkole\u0144, rozpatruj\u0105c wnioski o przeniesienie s\u0119dziego w stan spoczynku i czuwaj\u0105c nad przestrzeganiem przez s\u0119dzi\u00f3w zasad etyki zawodowej. Do tego wszystkiego Rada posiada wy\u0142\u0105czne prawo do przedstawiania Prezydentowi wniosk\u00f3w o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego. Aktualne przepisy zak\u0142adaj\u0105 zapoznanie si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w KRS ze wszystkimi zg\u0142oszeniami. W 2014 roku Krajowa Rada S\u0105downictwa rozpatrzy\u0142a kandydatury \u0142\u0105cznie 1864 os\u00f3b (o 301 wi\u0119cej, ni\u017c w roku 2013), kt\u00f3re z\u0142o\u017cy\u0142y \u0142\u0105cznie 8093 zg\u0142oszenia (o 3289 wi\u0119cej, ni\u017c w roku 2013) i przed\u0142o\u017cy\u0142a Prezydentowi wnioski o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego 442 os\u00f3b. Rodzi to obawy o poziom wnikliwo\u015bci z jakim Rada mo\u017ce si\u0119 przyjrze\u0107 wszystkim kandydatom. Dodatkowo przepisy normuj\u0105ce procedur\u0119 oceny oraz sk\u0142ad Rady z\u0142o\u017conej g\u0142\u00f3wnie z s\u0119dzi\u00f3w decyduj\u0105 o tym, \u017ce <strong>Rada koncentruje si\u0119 w ocenie na profesjonali\u017amie kandydat\u00f3w, a nie na cechach mog\u0105cych legitymizowa\u0107 s\u0119dziego w oczach lokalnej spo\u0142eczno\u015bci<\/strong>. Nale\u017cy pilnie uzupe\u0142ni\u0107 kryteria wyboru os\u00f3b na stanowiska s\u0119dziowskie o predyspozycje osobowo\u015bciowe oraz cechy buduj\u0105ce wiarygodno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Konstytucja nie wyklucza tak\u017ce, aby w procedurze wyboru os\u00f3b do powo\u0142ania na stanowisko s\u0119dziowskie nie mog\u0142y bra\u0107 udzia\u0142 inne gremia ni\u017c cz\u0142onkowie Rady. W chwili obecnej Rada korzysta z opinii kolegium s\u0105du i oceny w\u0142a\u015bciwego zgromadzenia s\u0119dzi\u00f3w. Pog\u0142\u0119bia to dominacj\u0119 perspektywy s\u0119dzi\u00f3w w ocenie kandydat\u00f3w. Mimo sformalizowanego charakteru procedura wcale nie zapewnia obiektywizmu i przejrzysto\u015bci wyboru. Wed\u0142ug bada\u0144 ankietowych Europejskiej Sieci Rad S\u0105downictwa <strong>1\/3 s\u0119dzi\u00f3w w Polsce uwa\u017ca, \u017ce obecna procedura jest nietransparentna, a awans zale\u017cy od kryteri\u00f3w pozamerytorycznych<\/strong>. W zapowiedziach zmian zaprezentowanych 20 stycznia 2017 przez Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci znalaz\u0142 si\u0119 pomys\u0142, aby w procedurze powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w uwzgl\u0119dni\u0107 opinie lokalnej komisji z\u0142o\u017conej z os\u00f3b, kt\u00f3re nie s\u0105 s\u0119dziami, ale w zaprezentowanym trzy dni p\u00f3\u017aniej projekcie zmian w ustawie o Krajowej Radzie S\u0105downictwa i innych ustawach nie ma propozycji przepis\u00f3w realizuj\u0105cych ten pomys\u0142. Trudno ocenia\u0107 wp\u0142yw zmian w Radzie nie znaj\u0105c te\u017c szczeg\u00f3\u0142\u00f3w planowanych zmian w strukturze s\u0105d\u00f3w i statusie s\u0119dziego.<\/p>\n<p><strong>Ad. 4.<\/strong> Uprawnienie do przenoszenia s\u0119dzi\u00f3w w stan spoczynku jest z kolei precyzyjnie unormowane i Rada ma niewielkie pole manewru w aktualnym stanie prawnym. <strong>Bulwersuj\u0105ce opini\u0119 publiczn\u0105 przypadki wcze\u015bniejszego przenoszenia w stan spoczynku s\u0119dzi\u00f3w z uwagi na stan zdrowia po przepracowaniu zaledwie kilku lat, albo kr\u00f3tko po tym jak zostali oni dyscyplinarnie przeniesieni do orzekania w innej cz\u0119\u015bci kraju wynikaj\u0105 przede wszystkim z u\u0142omno\u015bci przepis\u00f3w, a nie z\u0142ej woli cz\u0142onk\u00f3w Rady.<\/strong> W razie odmowy przeniesienia s\u0119dziego z uwagi na stan zdrowia lub przeniesienia wbrew woli s\u0119dziego, s\u0119dziemu przys\u0142uguje na decyzj\u0119 KRS skarga do S\u0105du Najwy\u017cszego, gdzie decyduj\u0105ce dla rozstrzygni\u0119cia sprawy b\u0119d\u0105 opinie lekarzy orzecznik\u00f3w, a nie moralna ocena sytuacji.<\/p>\n<p><strong>Ad. 5.<\/strong> \u0179r\u00f3de\u0142 sporu kompetencyjnego dotycz\u0105cego tego, czy Prezydent mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 powo\u0142ania kandydata wskazanego przez Rad\u0119, nale\u017cy doszukiwa\u0107 si\u0119 w braku wskazania w przepisach sposob\u00f3w rozpatrzenia wniosku i wynikaj\u0105cych z nich obowi\u0105zk\u00f3w Prezydenta. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. oddaje prawo do powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w w r\u0119ce Prezydenta, precyzuj\u0105c, \u017ce powo\u0142uje on dan\u0105 osob\u0119 na wniosek Krajowej Rady S\u0105downictwa. Nie ulega wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce <strong>do powo\u0142ania na urz\u0105d s\u0119dziego potrzebne jest zgodne dzia\u0142anie obu organ\u00f3w<\/strong>. Konstytucja nie precyzuje natomiast sposobu dzia\u0142ania obu stron. Nie jest przes\u0105dzona liczba os\u00f3b, kt\u00f3re we wniosku przedstawia Prezydentowi Rada. Nie  wskazano tak\u017ce sposob\u00f3w rozpatrzenia wniosku. Dla por\u00f3wnania, w Anglii i Walii, gdzie podobnie jak w Polsce specjalna komisja przedstawia wniosek o powo\u0142anie konkretnej osoby na urz\u0105d s\u0119dziego, a uprawnionym do powo\u0142ania jest przedstawiciel w\u0142adzy wykonawczej (w Polsce jest to Prezydent; w Anglii Lord Kanclerz), przepisy dok\u0142adnie opisuj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci jakie Lord Kanclerz ma w kwestii za\u0142atwienia wniosku. S\u0105 nimi: powo\u0142anie kandydata zg\u0142oszonego przez komisj\u0119, odrzucenie kandydata lub zwr\u00f3cenie si\u0119 do komisji o ponowne rozwa\u017cenie kandydatury. Proponowana nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie S\u0105downictwa zobowi\u0105zuje Rad\u0119 do przedstawienia we wniosku co najmniej dw\u00f3ch kandydat\u00f3w (pod warunkiem, \u017ce zg\u0142osi si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jedna osoba), z kt\u00f3rych Prezydent mia\u0142by wybra\u0107 nominata na konkretne stanowisko s\u0119dziowskie. Nak\u0142ada wi\u0119c na Prezydenta konieczno\u015b\u0107 por\u00f3wnania kandydatur i wyboru w swojej ocenie lepszej. Jednak <strong>projekt nie udziela Prezydentowi \u017cadnych \u015brodk\u00f3w, aby por\u00f3wnania dokona\u0107 opieraj\u0105c si\u0119 na obiektywnych przes\u0142ankach<\/strong>. Nie precyzuje tak\u017ce jak wnioski m\u00f3g\u0142by rozstrzygn\u0105\u0107 Prezydent i jakie ma w zwi\u0105zku z tym obowi\u0105zki.<\/p>\n<p><strong>Konkluduj\u0105c, projekt pog\u0142\u0119bia jedynie s\u0142abo\u015bci istniej\u0105cego systemu zamiast je rozwi\u0105zywa\u0107.<\/strong><\/p>\n<p>Opracowa\u0142: Bartosz Pilitowski<\/p>\n<p>Pe\u0142na tre\u015b\u0107 opinii przes\u0142anej do Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci: <a href=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Opinia-dotycz\u0105ca-projektu-nowelizacji-ustawy-o-KRS-z-23-stycznia-2017.pdf\">Opinia Fundacji Court Watch Polska dotycz\u0105ca projektu nowelizacji ustawy o KRS z 23 stycznia 2017<\/a><\/p>\n<p>Pe\u0142na tre\u015b\u0107 opinii nt. poprzedniej wersji projektu nowelizacji ustawy: <a href=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Fundacja-Court-Watch-Polska-Opinia-dotycz\u0105ca-projektu-nowelizacji-ustawy-o-KRS.pdf\">Opinia Fundacji Court Watch Polska dotycz\u0105ca projektu nowelizacji ustawy o Krajowej Rady S\u0105downictwa z 2 maja 2016 r.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0119\u015b\u0107 II komentarza do plan\u00f3w reformy s\u0105downictwa zaprezentowanych 20 stycznia 2017. Oceniamy pozytywnie: &#8211; Oceniamy negatywnie: Wyb\u00f3r przedstawicieli s\u0105d\u00f3w w Radzie przez Marsza\u0142ka Sejmu i zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmow\u0105. Podzia\u0142 Rady na dwa zgromadzenia. Wprowadzenie wymogu uzyskania poparcia obu zgromadze\u0144 do podj\u0119cia uchwa\u0142 przez Rad\u0119. Skr\u00f3cenie kadencji obecnie zasiadaj\u0105cych w Radzie s\u0119dzi\u00f3w. Zobowi\u0105zanie Rady do przedstawienia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12833,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/14061"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=14061"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/14061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14080,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/14061\/revisions\/14080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/12833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=14061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=14061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=14061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}