{"id":161489,"date":"2019-02-11T14:27:49","date_gmt":"2019-02-11T13:27:49","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=161489"},"modified":"2020-01-29T11:15:10","modified_gmt":"2020-01-29T10:15:10","slug":"areszt-lekka-reka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2019\/02\/11\/areszt-lekka-reka\/","title":{"rendered":"Bartosz Pilitowski: Areszt lekk\u0105 r\u0119k\u0105?"},"content":{"rendered":"
Ukaranie adwokata aresztem za to, \u017ce odm\u00f3wi\u0142 sk\u0142adania zezna\u0144 wzmacnia tez\u0119, \u017ce pozbawianie wolno\u015bci przychodzi s\u0119dziom zbyt \u0142atwo.<\/strong><\/h5>\n

 <\/p>\n

Tydzie\u0144 temu S\u0105d Rejonowy w Pruszkowie ukara\u0142 adwokata za odmow\u0119 zezna\u0144<\/strong> najpierw grzywn\u0105 1000 z\u0142, potem grzywn\u0105 3000 z\u0142 i w ko\u0144cu 7 dniami aresztu<\/strong>. Chocia\u017c dwie ostatnie kary porz\u0105dkowe zosta\u0142y nast\u0119pnego dnia przez s\u0105d uchylone, to i tak sprawa wzbudzi\u0142a spore kontrowersje przede wszystkim w \u015brodowisku adwokackim. Odmawiaj\u0105c zezna\u0144 adwokat powo\u0142a\u0142 si\u0119 bowiem na tajemnice obro\u0144cz\u0105. Chocia\u017c jest to bardzo ciekawy przypadek kolizji przepis\u00f3w proceduralnych i przepis\u00f3w reguluj\u0105cych zaw\u00f3d zaufania publicznego, to symptomatyczny jest te\u017c inny aspekt tej sprawy.<\/span><\/p>\n

Nie czuj\u0105c si\u0119 kompetentnym do oceny tego, czy s\u0105d mia\u0142 prawo zastosowa\u0107 kary porz\u0105dkowe w tym przypadku, chcia\u0142bym jako socjolog zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na inny aspekt sprawy. Podobnie jak bij\u0105cych na alarm adwokat\u00f3w uderzy\u0142a mnie \u201cwysoko\u015b\u0107\u201d kary jak\u0105 zastosowa\u0142 s\u0105d. Przepisy przewiduj\u0105 dyscyplinowanie \u015bwiadk\u00f3w i innych os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w rozprawie kar\u0105 nawet 30 dni aresztu, jednak nale\u017cy zastanowi\u0107 si\u0119 w jakim celu ustawodawca tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odda\u0142 w r\u0119ce s\u0105du. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce s\u0105dy nie funkcjonuj\u0105 w spo\u0142ecznej pr\u00f3\u017cni<\/strong>, nale\u017cy tak\u017ce bra\u0107 pod uwag\u0119 jakie s\u0105 niezamierzone skutki korzystania przez s\u0105dy z tego \u015brodka porz\u0105dkowego.  <\/span><\/p>\n

Teoretycznie mo\u017cliwo\u015b\u0107 karania uczestnik\u00f3w rozprawy za naruszenie powagi s\u0105du, czy za odmow\u0119 sk\u0142adania zezna\u0144, s\u0142u\u017cy ochronie autorytetu w\u0142adzy s\u0105downiczej, kt\u00f3ra powinna m\u00f3c sankcjonowa\u0107 zachowania \u015bwiadcz\u0105ce o braku jej poszanowania. Kara za zachowania godz\u0105ce w autorytet pa\u0144stwa, a s\u0105dy s\u0105 jego emanacj\u0105, powinna by\u0107 sroga, aby mie\u0107 si\u0142\u0119 odstraszania. Kara pozbawienia wolno\u015bci jest najpowa\u017cniejszym \u015brodkiem karnym<\/strong> jakim dysponuje wobec swoich obywateli polskie pa\u0144stwo. Dwa z najwa\u017cniejszych d\u00f3br osobistych –  \u017cycie i zdrowie – s\u0105 nietykalne, ale kolejne dobro – wolno\u015b\u0107 – mo\u017ce by\u0107 nam przez pa\u0144stwo odebrana. Nie bez powodu Konstytucja RP w artykule 41<\/strong> m\u00f3wi, \u017ce pozbawienie lub ograniczenie wolno\u015bci mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko na zasadach i w trybie okre\u015blonych w ustawie, a w przypadku okresu d\u0142u\u017cszego ni\u017c 48 godzin, tylko i wy\u0142\u0105cznie na podstawie orzeczenia s\u0105du. <\/span><\/p>\n

Jest to wi\u0119c kara najsurowsza z mo\u017cliwych, dotkliwa w spos\u00f3b r\u00f3wny dla wszystkich, upokarzaj\u0105ca i uprzedmiotawiaj\u0105ca fizycznie w spos\u00f3b trudny do wyobra\u017cenia dla kogo\u015b kto nie mia\u0142 okazji przekona\u0107 si\u0119 o tym na w\u0142asnej sk\u00f3rze. <\/span><\/h5>\n

 <\/p>\n

U\u017cycie kary porz\u0105dkowej, a aresztu w szczeg\u00f3lno\u015bci, jest wymuszaniem szacunku i pos\u0142usze\u0144stwa si\u0142\u0105. Powinno by\u0107 stosowane w absolutnej ostateczno\u015bci lub nigdy, poniewa\u017c ka\u017cdorazowe u\u017cycie tych \u015brodk\u00f3w jest w zasadzie pora\u017ck\u0105 wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Implikuje przyznanie si\u0119 do tego, \u017ce s\u0105d nie jest szanowany<\/strong> i kto\u015b si\u0119 go po prostu nie s\u0142ucha. Jedyn\u0105 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra w warunkach sali rozpraw zawsze buduje autorytet, jest si\u0142a argumentu. <\/span><\/p>\n

Przypadek z Pruszkowa jest kolejnym, kt\u00f3ry wzmacnia przekonanie, \u017ce s\u0119dziowie zamiast budowa\u0107 autorytet trzeciej w\u0142adzy postaw\u0105, argumentem i traktowaniem innych z szacunkiem, wymuszaj\u0105 go krzycz\u0105c, gro\u017c\u0105c, wyrzucaj\u0105c z sal i w ko\u0144cu karz\u0105c uczestnik\u00f3w grzywnami i aresztem. Na domiar z\u0142ego, lekce sobie wa\u017c\u0105c si\u0119ganie po tak ostateczny \u015brodek jakim jest pozbawienie wolno\u015bci. <\/span><\/h5>\n

 <\/p>\n

Nie jest to oczywi\u015bcie zarzut trafny w stosunku do wszystkich, a nawet do wi\u0119kszo\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, ale ka\u017cdy s\u0119dzia sprawuje w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105 i wypowiada si\u0119 w imieniu Rzeczpospolitej. Zachowania pojedynczych os\u00f3b rzutuj\u0105 wi\u0119c na spo\u0142eczne wyobra\u017cenie o tym jak traktowani s\u0105 w s\u0105dach obywatele, a brak negatywnej reakcji na takie zachowania odpowiednich organ\u00f3w sprawia, \u017ce ka\u017cdy z nas musi liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 tak potraktowanym<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Zaledwie dwa miesi\u0105ce temu media szeroko informowa\u0142y o dw\u00f3ch innych przypadkach zastosowania kary porz\u0105dkowej aresztu. Najpierw Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka przyzna\u0142 Adamowi S\u0142omce ponad 60 tys. z\u0142otych zado\u015b\u0107uczynienia za 2 tygodnie aresztu<\/strong> na\u0142o\u017cone na niego przez S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie za wykrzykiwanie \u201cha\u0144ba\u201d podczas og\u0142oszenia wyroku w sprawie cz\u0142onk\u00f3w WRON. Stosowanie kary aresztu do cel\u00f3w porz\u0105dkowych zosta\u0142o przez Trybuna\u0142 surowo skrytykowane. Kilka dni p\u00f3\u017aniej S\u0105d Rejonowy w Tczewie ukara\u0142 4 dniami aresztu 69-letniego m\u0119\u017cczyzn\u0119 za u\u017cycie na sali rozpraw tabaki<\/strong>. <\/span><\/p>\n

Docieraj\u0105ce do opinii publicznej informacje o stosowaniu w takich przypadkach kar porz\u0105dkowych w formie pozbawienia wolno\u015bci wzmacniaj\u0105 hipotez\u0119 o tym, \u017ce areszt jest przez polskich s\u0119dzi\u00f3w orzekany lekk\u0105 r\u0119k\u0105, najcz\u0119\u015bciej w stosunku do os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 podejrzewane o pope\u0142nienie przest\u0119pstwa. W ci\u0105gu ostatnich lat liczba wniosk\u00f3w prokuratury o areszt tymczasowy stale ro\u015bnie. W 2017 roku by\u0142o ich prawie 19 tysi\u0119cy, czyli o 37% wi\u0119cej ni\u017c w roku 2015. S\u0119dziowie nie podchodz\u0105 do nich jednak bardziej krytycznie. Stale uwzgl\u0119dnianych jest ponad 90% wniosk\u00f3w prokuratury o pozbawienie wolno\u015bci osoby nieskazane. W efekcie, przy stale spadaj\u0105cych wska\u017anikach przest\u0119pczo\u015bci, liczba os\u00f3b przebywaj\u0105cych w aresztach \u015bledczych w Polsce w ci\u0105gu ostatnich 3 lat wzros\u0142a o 80%<\/strong>. <\/span><\/p>\n

W dzisiejszych czasach autorytet i szacunek nale\u017cy budowa\u0107 inaczej ni\u017c wymuszaj\u0105c go si\u0142\u0105. W demokratycznym pa\u0144stwie prawa ka\u017cdy obywatel oczekuje od w\u0142adzy szacunku, takiego jakim sama chcia\u0142aby by\u0107 obdarzona. Drog\u0105 do tego jest powa\u017cne traktowanie najwy\u017cszego dobra jakim dysponuje ka\u017cdy z nas – wolno\u015bci. <\/span><\/h5>\n

 <\/p>\n

Ka\u017cdy przypadek nieuzasadnionego, pochopnego lub dyskusyjnego pozbawienia wolno\u015bci dok\u0142ada cegie\u0142k\u0119 do wizerunku s\u0119dzi\u00f3w czuj\u0105cych si\u0119 \u201cnadzwyczajn\u0105 kast\u0105 ludzi\u201d.<\/span><\/p>\n

Post scriptum<\/h5>\n

Co mia\u0142 wi\u0119c zrobi\u0107 s\u0105d, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 twarz\u0105 w twarz z dylematem, jak odpowiedzie\u0107 na odmow\u0119 sk\u0142adania zezna\u0144 przez adwokata, gdy przepisy procedury zdaniem s\u0105du mu na to nie pozwalaj\u0105? Jak zachowa\u0107 si\u0119, gdy podejrzewa, \u017ce odmowa sk\u0142adania zezna\u0144, a nie odpowiedzi na pytania, mo\u017ce by\u0107 wybiegiem s\u0142u\u017c\u0105cym unikni\u0119cia ewentualnej odpowiedzialno\u015bci za zatajenie prawdy lub k\u0142amstwo w trakcie sk\u0142adania zezna\u0144, za co grozi kara a\u017c do 8 lat wi\u0119zienia zamiast 30 dni aresztu? <\/span><\/p>\n

Odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 dla niekt\u00f3rych trudna, bo wymaga zrobienia kroku w ty\u0142 – rezygnacji z w\u0142adzy do ukarania \u015bwiadka, jak\u0105 w r\u0119ce s\u0105du z\u0142o\u017cy\u0142 ustawodawca. Budowa\u0107 szacunek do s\u0105du mo\u017cna okazuj\u0105c go innym. Zaufania spo\u0142ecznego do naszego systemu prawnego nie da si\u0119 zbudowa\u0107 bez poszanowania tajemnicy obro\u0144czej.<\/strong> Jest ona jednym z warunk\u00f3w prawa do obrony, a wi\u0119c i do rzetelnego procesu. <\/span><\/p>\n

To nie koniec, poniewa\u017c je\u015bli s\u0119dzia by\u0142a przekonana, \u017ce adwokat nie mia\u0142 prawa odm\u00f3wi\u0107 zezna\u0144 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na tajemnic\u0119 obro\u0144cz\u0105, mog\u0142a zaufa\u0107 organowi stoj\u0105cemu na stra\u017cy tej tajemnicy<\/strong>. Zawiadomi\u0107 o sprawie i swoich zastrze\u017ceniach do zachowania adwokata samorz\u0105d zawodowy i pozwoli\u0107 zdecydowa\u0107 o winie i karze s\u0105dowi dyscyplinarnemu adwokatury<\/strong>. Paradoksalnie tam mo\u017ce spotka\u0107 adwokata nadu\u017cywaj\u0105cego zaufania publicznego do swojego zawodu du\u017co dotkliwsza kara – kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zdj\u0119cia cel w polskich aresztach \u015bledczych pochodz\u0105ce z raport\u00f3w Rzecznika Praw Obywatelskich:<\/h6>\n

 <\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ukaranie adwokata aresztem za to, \u017ce odm\u00f3wi\u0142 sk\u0142adania zezna\u0144 wzmacnia tez\u0119, \u017ce pozbawianie wolno\u015bci przychodzi s\u0119dziom zbyt \u0142atwo.   Tydzie\u0144 temu S\u0105d Rejonowy w Pruszkowie ukara\u0142 adwokata za odmow\u0119 zezna\u0144 najpierw grzywn\u0105 1000 z\u0142, potem grzywn\u0105 3000 z\u0142 i w ko\u0144cu 7 dniami aresztu. Chocia\u017c dwie ostatnie kary porz\u0105dkowe zosta\u0142y nast\u0119pnego dnia przez s\u0105d uchylone, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":161950,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/161489"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=161489"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/161489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":337362,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/161489\/revisions\/337362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/161950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=161489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=161489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=161489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}