<\/p>\n
Jak w\u0142\u0105czy\u0107 obywateli w kszta\u0142towanie sk\u0142adu trzeciej w\u0142adzy bez zmiany Konstytucji i upolitycznienia s\u0105d\u00f3w?<\/strong><\/p>\n O ile polscy s\u0119dziowie ciesz\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 niezawis\u0142o\u015bci\u0105 i niezale\u017cno\u015bci\u0105 od czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, to zale\u017cno\u015b\u0107 indywidualnych s\u0119dzi\u00f3w od w\u0142asnego \u015brodowiska zagra\u017ca ich niezawis\u0142o\u015bci. W niedawnym wywiadzie prof. Adam Strzembosz zauwa\u017cy\u0142, \u017ce polscy s\u0119dziowie unikaj\u0105 rozpatrywania niekt\u00f3rych spraw, poniewa\u017c \u201esi\u0119 boj\u0105, \u017ce jak b\u0119d\u0105 odwa\u017cniej interpretowa\u0107 przepisy, to nara\u017c\u0105 si\u0119 na uchylenia wyrok\u00f3w i z\u0142o\u015bliwe komentarze koleg\u00f3w (\u2026). Je\u015bli s\u0119dzia ma zbyt du\u017cy wska\u017anik uchyle\u0144, to mo\u017ce op\u00f3\u017ania\u0107 jego awans\u201d (Du\u017cy Format, 11.03.2016). Dla s\u0119dziego s\u0105du powszechnego \u2013 szczeg\u00f3lnie s\u0119dziego s\u0105du rejonowego \u2013 perspektywa awansu nie jest bez znaczenia. To nie tylko wi\u0119kszy presti\u017c i lepsze warunki pracy, ale tak\u017ce wi\u0119ksze wynagrodzenie (rozpi\u0119to\u015b\u0107 zarobk\u00f3w s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w powszechnych wynosi od 7 do 12 tys. z\u0142otych) i wi\u0119ksza szansa na dodatkowe dochody z pracy dydaktycznej na uczelni. Jest wi\u0119c zupe\u0142nie naturalne, \u017ce w aktualnym otoczeniu instytucjonalnym s\u0119dziowie staraj\u0105 si\u0119 o awans.<\/p>\n Obecnie awans \u2013 podobnie jak powo\u0142anie na pierwsze stanowisko s\u0119dziowskie \u2013 zale\u017cy w zasadzie wy\u0142\u0105cznie od innych s\u0119dzi\u00f3w. To w ich r\u0119kach jest opiniowanie i ocena kandydat\u00f3w na poziomie okr\u0119gu lub apelacji. To tak\u017ce s\u0119dziowie maj\u0105 zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w 25-osobowej Krajowej Radzie S\u0105downictwa, kt\u00f3ra przedstawia Prezydentowi wniosek o powo\u0142anie konkretnej osoby. Naturalne jest wi\u0119c, \u017ce s\u0119dziowie unikaj\u0105 ryzyka \u201euchy\u0142ek\u201d, skoro na ten aspekt ich pracy kieruj\u0105 uwag\u0119 przepisy reguluj\u0105ce proces oceny kandydat\u00f3w. System zach\u0119ca ich do orzekania w zgodzie z wyobra\u017ceniem o oczekiwaniach s\u0119dzi\u00f3w wy\u017cszej instancji, a nie w zgodzie z w\u0142asnym sumieniem. To jednak nie wszystko. Wed\u0142ug niedawnych bada\u0144 ankietowych Europejskiej Sieci Rad S\u0105downictwa a\u017c 1\/3 s\u0119dzi\u00f3w w Polsce uwa\u017ca, \u017ce obecna procedura jest nietransparentna, a awans zale\u017cy od kryteri\u00f3w pozamerytorycznych. Jakie kryteria zatem o nim decyduj\u0105? Tej kwestii wspomniane badanie nie poruszy\u0142o. Konformizm orzeczniczy mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c tylko jednym z negatywnych skutk\u00f3w takiego rozwi\u0105zania.<\/p>\n W poszukiwaniu z\u0142otego \u015brodka<\/strong><\/p>\n Rewolucyjna zmiana procedury wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w nie jest konieczna, aby wyeliminowa\u0107 jej s\u0142abo\u015bci. Postulaty wyboru s\u0119dzi\u00f3w w wyborach powszechnych brzmi\u0105 by\u0107 mo\u017ce atrakcyjnie, ale w praktyce mog\u0142yby okaza\u0107 si\u0119 zab\u00f3jcze dla niezale\u017cno\u015bci s\u0105downictwa. Wystarczy sobie wyobrazi\u0107, kto by\u0142by zainteresowany zainwestowaniem w kampani\u0119 wyborcz\u0105 kandydata na s\u0119dziego. Deficyty \u201edemokratycznego\u201d modelu wyboru s\u0119dzi\u00f3w s\u0105 dostrzegane nawet w jego kolebce, tj. USA, gdzie coraz powszechniej nominacji dokonuje przedstawiciel w\u0142adzy wykonawczej \u2012 na podstawie rekomendacji lokalnej komisji, z\u0142o\u017conej zar\u00f3wno z prawnik\u00f3w, jak i laik\u00f3w.<\/p>\n W Polsce rol\u0119 komisji eksperckiej pe\u0142ni Krajowa Rada S\u0105downictwa. KRS wykonuje szeroki zakres funkcji, m.in. reprezentuj\u0105c \u015brodowisko s\u0119dziowskie, opiniuj\u0105c akty prawne i programy szkole\u0144, rozpatruj\u0105c wnioski o przeniesienie s\u0119dziego w stan spoczynku i czuwaj\u0105c nad przestrzeganiem przez s\u0119dzi\u00f3w zasad etyki zawodowej. Bodaj najwa\u017cniejszym uprawnieniem jest jednak wy\u0142\u0105czne prawo do przedstawiania Prezydentowi wniosk\u00f3w o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego. Aktualne przepisy zak\u0142adaj\u0105 zapoznanie si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w KRS ze wszystkimi zg\u0142oszeniami. W 2014 roku Krajowa Rada S\u0105downictwa rozpatrzy\u0142a kandydatury \u0142\u0105cznie 1864 os\u00f3b (o 301 wi\u0119cej ni\u017c w roku 2013), kt\u00f3re z\u0142o\u017cy\u0142y \u0142\u0105cznie 8093 zg\u0142oszenia (o 3289 wi\u0119cej ni\u017c w roku 2013) i przed\u0142o\u017cy\u0142a Prezydentowi wnioski o powo\u0142anie na urz\u0105d s\u0119dziego 442 os\u00f3b. Tak szeroki zakres kompetencji, w po\u0142\u0105czeniu z tym, i\u017c praca w Radzie nie jest wy\u0142\u0105cznym zaj\u0119ciem jej cz\u0142onk\u00f3w, rodzi obawy o poziom wnikliwo\u015bci, z jakim mo\u017ce si\u0119 ona przyjrze\u0107 wszystkim kandydatom.<\/p>\n System zach\u0119ca s\u0119dzi\u00f3w do orzekania w zgodzie z wyobra\u017ceniem o oczekiwaniach s\u0119dzi\u00f3w wy\u017cszej instancji, a nie w zgodzie z w\u0142asnym sumieniem<\/p><\/blockquote>\n <\/p>\n Druga s\u0142abo\u015b\u0107 KRS w roli organu wy\u0142aniaj\u0105cego kandydat\u00f3w na s\u0119dzi\u00f3w jest paradoksalnie skutkiem ubocznym jej mocnego merytorycznie sk\u0142adu. Dominuj\u0105 w nim do\u015bwiadczeni s\u0119dziowie, co sprawia, \u017ce Rada ma bardzo wysokie kompetencje do oceny profesjonalizmu kandydat\u00f3w. Czyni j\u0105 to jednocze\u015bnie mniej wra\u017cliw\u0105 na cechy mog\u0105ce legitymizowa\u0107 s\u0119dziego w oczach lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Trudno r\u00f3wnie\u017c oczekiwa\u0107, \u017ce tym kryterium b\u0119d\u0105 skutecznie kierowa\u0107 si\u0119 cz\u0142onkowie lokalnego zgromadzenia s\u0119dzi\u00f3w, dokonuj\u0105cy oceny kandydat\u00f3w w g\u0142osowaniu.<\/p>\n Miejsce na udzia\u0142 obywateli<\/strong><\/p>\n Teoretycznie najprostszym zabiegiem by\u0142oby rozszerzenie sk\u0142adu Krajowej Rady S\u0105downictwa. Wi\u0119cej os\u00f3b niezwi\u0105zanych z wymiarem sprawiedliwo\u015bci w Radzie mog\u0142oby zapewni\u0107 wi\u0119kszy balans mi\u0119dzy kryteriami profesjonalnymi a spo\u0142ecznymi oraz dostarczy\u0107 wi\u0119cej r\u0105k do pracy przy analizie tysi\u0119cy nap\u0142ywaj\u0105cych kandydatur. Rozszerzenie sk\u0142adu Rady nie jest jednak mo\u017cliwe bez zmiany Konstytucji, w kt\u00f3rej jest on precyzyjnie okre\u015blony. Nale\u017cy zatem wesprze\u0107 Rad\u0119 poprzez wst\u0119pn\u0105 selekcj\u0119 kandydatur. Proponujemy, aby ocen\u0119 kandydat\u00f3w, stanowi\u0105c\u0105 etap po\u015bredni pomi\u0119dzy opiniowaniem kandydat\u00f3w przez kolegium s\u0105du, a wyborem dokonywanym przez KRS, zast\u0105pi\u0142a ocena dokonywana przez odmienne gremium \u2013 lokaln\u0105 komisj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z mieszka\u0144c\u00f3w niezwi\u0105zanych z wymiarem sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n Rol\u0105 lokalnej komisji nie by\u0142aby ocena merytoryczna kandydat\u00f3w, ale wyb\u00f3r os\u00f3b budz\u0105cych najwi\u0119ksze zaufanie spo\u0142eczne i posiadaj\u0105cych cechy legitymuj\u0105ce do roli s\u0119dziego w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa. Dlatego komisja mo\u017ce i powinna sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z os\u00f3b niezwi\u0105zanych zawodowo z s\u0105dem, a nawet nieposiadaj\u0105cych wykszta\u0142cenia prawniczego. Wprowadzenie etapu oceny kandydat\u00f3w przez komisj\u0119 reprezentuj\u0105c\u0105 lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 wykluczy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru os\u00f3b o w\u0105tpliwej reputacji, pozbawionych \u017cyciowego do\u015bwiadczenia i zwi\u0105zk\u00f3w ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 lokaln\u0105. Znacz\u0105co utrudni tak\u017ce wyb\u00f3r na bazie kryteri\u00f3w pozamerytorycznych.<\/p>\n Udzia\u0142 os\u00f3b niezwi\u0105zanych z wymiarem sprawiedliwo\u015bci w komisji bior\u0105cej udzia\u0142 w wy\u0142anianiu s\u0119dzi\u00f3w nie by\u0142by niczym nowym w perspektywie mi\u0119dzynarodowej. Pewnym novum by\u0142oby natomiast dzia\u0142anie lokalnych komisji wsp\u00f3lnie z Krajow\u0105 Rad\u0105 S\u0105downictwa.<\/p>\n W sk\u0142ad lokalnych komisji w Niemczech (na poziomie land\u00f3w) czy USA (na poziomie stan\u00f3w) oraz komitetu nominacyjnego w Izraelu wchodz\u0105 osoby wskazane bezpo\u015brednio przez samorz\u0105dy prawnicze. Skrajnym przypadkiem jest komisja federalna w Niemczech, gdzie cz\u0142onk\u00f3w wskazuje \u2013 bez udzia\u0142u s\u0119dzi\u00f3w \u2013 wy\u0142\u0105cznie w\u0142adza wykonawcza (ministrowie sprawiedliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych land\u00f3w) oraz ustawodawcza (parlament federalny). Powy\u017csze przyk\u0142ady dotycz\u0105 udzia\u0142u os\u00f3b niezwi\u0105zanych z s\u0105downictwem w wy\u0142anianiu s\u0119dzi\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to jednak prawnicy i nie zawsze wynika to z wymog\u00f3w prawa (tak jak np. w Hiszpanii czy we W\u0142oszech), ale po prostu ze zwyczaju. Reprezentacja zwyk\u0142ych obywateli jest wi\u0119c w tych krajach nadal ograniczona.<\/p>\n Udzia\u0142 os\u00f3b nieb\u0119d\u0105cych prawnikami w organach kolegialnych odpowiedzialnych za nominacje s\u0119dziowskie jest jednak w niekt\u00f3rych jurysdykcjach wr\u0119cz wymagany. Z tak\u0105 sytuacj\u0105 mamy do czynienia w przypadku wielu komisji stanowych w USA, gdzie dyskrecjonalna decyzja gubernatora o powo\u0142aniu s\u0119dziego na pierwsz\u0105 kadencj\u0119 jest poprzedzona prac\u0105 komisji nominacyjnej, z\u0142o\u017conej w po\u0142owie z prawnik\u00f3w wskazanych przez samorz\u0105d zawodowy, a w po\u0142owie z nie-prawnik\u00f3w wskazanych przez gubernatora. Podobnie jest w Kanadzie, gdzie obok s\u0119dziego i trzech innych prawnik\u00f3w zasiada w komisji tak\u017ce trzech laik\u00f3w.<\/p>\n W Europie z wyj\u0105tkow\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o reprezentacj\u0119 obywateli w cia\u0142ach powo\u0142anych do wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w mamy do czynienia w Wielkiej Brytanii. Szkocka 10-osobowa komisja sk\u0142ada si\u0119 z dok\u0142adnie w po\u0142owie prawnik\u00f3w i w po\u0142owie os\u00f3b niezwi\u0105zanych z wymiarem sprawiedliwo\u015bci. W sk\u0142ad angielskiej komisji wchodzi 15 os\u00f3b: 6 s\u0119dzi\u00f3w r\u00f3\u017cnych szczebli, 2 prawnik\u00f3w, 1 s\u0119dzia pokoju nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem (layjudge) i 6 os\u00f3b, kt\u00f3re nie s\u0105 i nigdy nie by\u0142y praktykuj\u0105cymi prawnikami. Przewodnicz\u0105cym komisji nie mo\u017ce by\u0107 s\u0119dzia ani prawnik. Przy wyborze os\u00f3b do komisji zwraca si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na reprezentacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa oraz kompetencje do pracy w komisji. Aktualny przewodnicz\u0105cy angielskiej komisji nominacyjnej ma wieloletnie do\u015bwiadczenie zarz\u0105dcze i by\u0142 wcze\u015bniej szefem dzia\u0142u zasob\u00f3w ludzkich (czyli dzia\u0142u odpowiedzialnego za rekrutacj\u0119) w du\u017cym przedsi\u0119biorstwie prywatnym.<\/p>\n Wart\u0105 do odnotowania cech\u0105 angielskich przepis\u00f3w, dotycz\u0105cych powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w, jest tak\u017ce to, \u017ce podobnie jak w Polsce komisja przedstawia wniosek o powo\u0142anie konkretnej osoby na urz\u0105d s\u0119dziego, a uprawnionym do powo\u0142ania jest przedstawiciel w\u0142adzy wykonawczej (w Polsce jest to Prezydent; w Anglii Lord Kanclerz). Jednak angielskie przepisy dok\u0142adnie opisuj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci, jakie Lord Kanclerz ma w kwestii za\u0142atwienia wniosku. S\u0105 nimi: powo\u0142anie kandydata zg\u0142oszonego przez komisj\u0119, odrzucenie kandydata lub zwr\u00f3cenie si\u0119 do komisji o ponowne rozwa\u017cenie kandydatury. W Polsce mo\u017cliwo\u015bci, b\u0119d\u0105ce w r\u0119kach Prezydenta s\u0105 niedookre\u015blone. Gdy prezydent Lech Kaczy\u0144ski nie powo\u0142a\u0142 cz\u0119\u015bci z przedstawionych przez KRS kandydat\u00f3w, niekt\u00f3re \u015brodowiska zarzuci\u0142y mu nieuprawnion\u0105 ingerencj\u0119 w niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0105downictwa.<\/p>\n Jak to zrobi\u0107?<\/strong><\/p>\n Celem w\u0142\u0105czenia nowego elementu w proces wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w, w miejsce oceny dokonywanej przez zgromadzenie s\u0119dzi\u00f3w, jest umo\u017cliwienie obywatelom wp\u0142ywu na kszta\u0142t korpusu s\u0119dziowskiego. Celem istnienia komisji nie by\u0142oby natomiast zast\u0105pienie innych podmiot\u00f3w w ocenie kwalifikacji zawodowych kandydat\u00f3w. Ocena merytoryczna dokonywana nadal by\u0142aby w pierwszej kolejno\u015bci przez s\u0119dziego wyznaczonego przez kolegium s\u0105du (opinia o kandydacie za\u0142\u0105czana jest do dokumentacji kandydata), oraz w drugiej kolejno\u015bci przez Krajow\u0105 Rad\u0119 S\u0105downictwa.<\/p>\n Rol\u0105 komisji reprezentuj\u0105cej mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142by wyb\u00f3r ze wzgl\u0119du na cechy osobowo\u015bciowe i spo\u0142eczne, czyli wyselekcjonowanie spo\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w os\u00f3b budz\u0105cych najwi\u0119kszy szacunek i zaufanie oraz daj\u0105cych najlepsz\u0105 r\u0119kojmi\u0119 niezawis\u0142o\u015bci w sprawowaniu urz\u0119du. Do oceny tych cech kandydat\u00f3w nie tylko nie jest wymagana wiedza prawnicza, ale wr\u0119cz wskazane jest, aby cz\u0142onkami komisji nie by\u0142y wy\u0142\u0105cznie osoby zwi\u0105zane z wymiarem sprawiedliwo\u015bci. Poniewa\u017c wp\u0142yw cia\u0142 profesjonalnych (kolegium s\u0105du, Krajowej Rady S\u0105downictwa) w procesie wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w pozosta\u0142by silny, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 ca\u0142kowite wykluczenie os\u00f3b zwi\u0105zanych zawodowo z wymiarem sprawiedliwo\u015bci z cz\u0142onkostwa w komisji. Istnieje bowiem powa\u017cne ryzyko, \u017ce b\u0119d\u0105 one dokonywa\u0142y wyboru z uwagi na kryteria profesjonalne, a nie osobowo\u015bciowe i spo\u0142eczne, oraz mog\u0105 wykorzysta\u0107 sw\u00f3j autorytet zawodowy do narzucenia w\u0142asnego zdania innym cz\u0142onkom komisji. W rezultacie komisja lokalna nie b\u0119dzie skutecznie pe\u0142ni\u0107 swojej roli kontrolno-legitymizuj\u0105cej.<\/p>\n A\u017c 1\/3 s\u0119dzi\u00f3w w Polsce uwa\u017ca, \u017ce obecna procedura awansu jest nietransparentna, i zale\u017cy ona od kryteri\u00f3w pozamerytorycznych<\/p><\/blockquote>\n <\/p>\n Cz\u0142onkowie komisji powinni mie\u0107 natomiast dost\u0119p do opinii kolegium s\u0105du na temat kandydat\u00f3w, o kt\u00f3rej mowa w art. 57ah ustawy o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych \u2013 podobnie jak obecnie z tymi opiniami ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapozna\u0107 si\u0119 zgromadzenie s\u0119dzi\u00f3w. W sk\u0142ad dossier kandydata powinna wchodzi\u0107 obowi\u0105zkowo tak\u017ce opinia komendanta policji z jego miejsca zamieszkania (tak samo jak jest obecnie) oraz wszystkie opinie z\u0142o\u017cone do akt przez samego kandydata \u2013 pochodz\u0105ce np. od pracodawc\u00f3w, organizacji spo\u0142ecznych czy samorz\u0105d\u00f3w zawodowych. Do akt do\u0142\u0105czane powinny by\u0107 tak\u017ce opinie, listy, rekomendacje os\u00f3b prywatnych i organizacji nades\u0142ane po upublicznieniu listy zg\u0142oszonych kandydat\u00f3w. Powinny by\u0107 one zbierane przez okre\u015blony czas, z dat\u0105 zako\u0144czenia tego etapu, pozwalaj\u0105c\u0105 na ustosunkowanie si\u0119 kandydata do ewentualnych zarzut\u00f3w lub niepochlebnych opinii na pi\u015bmie i za\u0142\u0105czenie wyja\u015bnie\u0144 do dossier lub rezygnacj\u0119 z ubiegania si\u0119 o urz\u0105d. Dokumenty zgromadzone w post\u0119powaniu powinny by\u0107 jednak przechowywane przez okres 5 lat i dost\u0119pne tak\u017ce innym komisjom, przy kolejnych pr\u00f3bach ubiegania si\u0119 kandydata o urz\u0105d s\u0119dziego w dowolnym s\u0105dzie.<\/p>\n Wprowadzeniu do procedury lokalnych komisji musi towarzyszy\u0107 ograniczenie liczby kandydat\u00f3w rozpatrywanych przez Krajow\u0105 Rad\u0119 S\u0105downictwa do wskazanych przez lokaln\u0105 komisj\u0119 kilku os\u00f3b. Tylko takie rozwi\u0105zanie zapewni lokalnym komisjom realny wp\u0142yw na kszta\u0142towanie korpusu w\u0142adzy s\u0105downiczej. Rozwi\u0105\u017ce tak\u017ce problem mo\u017cliwo\u015bci rzetelnego zapoznania si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w Rady ze wszystkimi kandydatami z uwagi na ich ogromn\u0105 liczb\u0119 i brak mo\u017cliwo\u015bci rozszerzenia Rady bez zmiany Konstytucji. Wydaje si\u0119, \u017ce optymaln\u0105 liczb\u0105 kandydat\u00f3w na dane stanowisko, z kt\u00f3rymi zapoznawa\u0142aby si\u0119 KRS, by\u0142oby 3 kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy uzyskali najwy\u017csze poparcie w g\u0142osowaniu cz\u0142onk\u00f3w komisji.<\/p>\n Diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach<\/strong><\/p>\n Z wprowadzeniem proponowanej modyfikacji wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 okre\u015blone ryzyka. Lokalne grupy mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 wadliwie z punktu widzenia cel\u00f3w, jakie przed nimi s\u0105 stawiane. Zamiast wy\u0142ania\u0107 osoby na bazie uniwersalnych kryteri\u00f3w, w zgodzie ze swoim sumieniem i najlepiej rozumianym interesem spo\u0142eczno\u015bci lokalnej, cz\u0142onkowie komisji mog\u0105 w wyniku zmowy i nacisk\u00f3w zewn\u0119trznych sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem w r\u0119kach podmiotu zainteresowanego wyborem okre\u015blonych kandydat\u00f3w (np. korporacji zawodowej, obozu rz\u0105dz\u0105cego lub nawet grupy przest\u0119pczej).<\/p>\n Przed wprowadzeniem proponowanego modelu w \u017cycie musz\u0105 zosta\u0107 opracowane: po pierwsze, Kryteria wyboru i awansu s\u0119dziego, po drugie, Model lokalnej komisji.<\/p>\n Potrzebne s\u0105 uniwersalne, jasne i precyzyjne kryteria wyboru i awansu s\u0119dziego, kt\u00f3re stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 wsp\u00f3lny punkt odniesienia dla cz\u0142onk\u00f3w komisji oraz KRS. Kryteria powinny wskazywa\u0107, jacy kandydaci s\u0105 poszukiwani zar\u00f3wno w wymiarze profesjonalnym (merytorycznym), osobowo\u015bciowym, jak i spo\u0142ecznym.<\/p>\n Je\u015bli za\u015b chodzi o drugi element, nale\u017cy wypracowa\u0107 model sk\u0142adu, wy\u0142aniania oraz dzia\u0142ania lokalnej komisji, uwzgl\u0119dniaj\u0105cy cel jej powstania, czyli reprezentacj\u0119 lokalnej spo\u0142eczno\u015bci w procedurze wy\u0142aniania s\u0119dzi\u00f3w oraz zabezpieczaj\u0105cy komisj\u0119 przed procesami obni\u017caj\u0105cymi jej funkcjonalno\u015b\u0107: korupcj\u0105, polityzacj\u0105, zmow\u0105 i przechwyceniem. Czynnikami, kt\u00f3re temu s\u0142u\u017c\u0105 s\u0105 z pewno\u015bci\u0105: pluralizm komisji (tj. r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015brodowisk, z kt\u00f3rych wywodz\u0105 si\u0119 i\/lub przez kt\u00f3re nominowani s\u0105 cz\u0142onkowie), dzi\u0119ki kt\u00f3remu dotarcie i wp\u0142yw odpowiednio du\u017cej liczby jej cz\u0142onk\u00f3w wymaga\u0142by znacznych zasob\u00f3w, a tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 wskazania KRS kilku kandydat\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyboru dokonywa\u0142aby Rada. Dzi\u0119ki temu proces decyzyjny by\u0142by rozproszony, a skuteczny wp\u0142yw na jego przebieg z zewn\u0105trz wymaga\u0142by jednoczesnego wp\u0142ywu zar\u00f3wno na Rad\u0119, jak i na lokaln\u0105 komisj\u0119.<\/p>\n Oba elementy powinny zosta\u0107 opracowane przy pomocy procedury badawczo-konsultacyjnej, kt\u00f3ra uwzgl\u0119dnia zar\u00f3wno etap pracy tw\u00f3rczej zespo\u0142u (lub zespo\u0142\u00f3w) badawczego-eksperckiego, jak i etap konsultacji z interesariuszami lub testowania w formie pilota\u017cu. Dopiero tak opracowane propozycje szczeg\u00f3\u0142owych rozwi\u0105za\u0144 powinny sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do przeprowadzenia zmian w przepisach i wdro\u017cenia nowej procedury w ca\u0142ym kraju. Samo wdro\u017cenie powinno obejmowa\u0107 dzia\u0142ania z zakresu edukacji obywatelskiej, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby wrosn\u0105\u0107 nowej instytucji w struktur\u0119 spo\u0142eczno\u015bci lokalnych, w spos\u00f3b przejrzysty i zrozumia\u0142y dla mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u0119ki temu funkcj\u0105 udzia\u0142u komisji w wyborze s\u0119dzi\u00f3w b\u0119dzie mog\u0142o by\u0107 nie tylko zwi\u0119kszenie niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w oraz jako\u015bci wy\u0142anianych kandydat\u00f3w, ale tak\u017ce wzrost spo\u0142ecznego zaufania do trzeciej w\u0142adzy.<\/p>\n Link do tekstu na stronach NK:\u00a0https:\/\/nowakonfederacja.pl\/obronmy-sedziow-przed-nimi-samymi\/<\/em><\/p>\n <\/p>\n PS: Kilka miesi\u0119cy po publikacji tekstu, w styczniu 2017 roku Minister Sprawiedliwo\u015bci Zbigniew Ziobro wraz z Prezes Rady Ministr\u00f3w Beat\u0105 Szyd\u0142o zaprezentowali na konferencji prasowej za\u0142o\u017cenia reform s\u0105downictwa. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105cy zapis:<\/p>\n Rozwa\u017cane jest tak\u017ce powstanie przy prezesach s\u0105d\u00f3w komisji opiniuj\u0105cych kandydat\u00f3w na s\u0119dzi\u00f3w, w kt\u00f3rych udzia\u0142 mogliby wzi\u0105\u0107 przedstawiciele spo\u0142ecze\u0144stwa, np. lokalnych samorz\u0105d\u00f3w czy \u015brodowisk akademickich. Podobny model funkcjonuje np. w Danii. Przes\u0142uchania kandydat\u00f3w by\u0142yby jawne. Po przes\u0142uchaniach komisje przedstawia\u0142yby swoje opinie o kandydatach na s\u0119dzi\u00f3w Krajowej Radzie S\u0105downictwa. (\u017ar\u00f3d\u0142o:\u00a0https:\/\/goo.gl\/oUbR2M)<\/p><\/blockquote>\n <\/p>\n Liczymy na realizacj\u0119 postulatu zgodnie z za\u0142o\u017ceniami przedstawionymi w naszej analizie, tak aby lokalne komisje by\u0142y narz\u0119dziem w r\u0119kach obywateli, a nie polityk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przypominamy tekst Bartosza Pilitowskiego (prezesa Fundacji Court Watch Polska) pt. Obro\u0144my s\u0119dzi\u00f3w przed nimi samymi, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w kwietniu 2016 roku w kwartalniku Nowa Konfederacja. Rozwija on postulat zwi\u0119kszenia udzia\u0142u obywateli w procesie wyboru s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w powszechnych, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w naszym li\u015bcie z propozycjami do reformy s\u0105downictwa skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12833,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,30,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/20363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=20363"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/20363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20427,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/20363\/revisions\/20427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/12833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=20363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=20363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=20363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Procedura-wyboru-s\u0119dzi\u00f3w.png\")
<\/p>\n![\"Rada](\"http:\/\/media.spokesman.com\/photos\/2017\/07\/27\/1judcouncil-moeller_002_t1170.jpg?e2225bc5c1a75a1036ca3021fecba2b47792abfe\")
<\/p>\n