{"id":326921,"date":"2019-12-18T02:47:58","date_gmt":"2019-12-18T01:47:58","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=326921"},"modified":"2020-04-24T17:24:49","modified_gmt":"2020-04-24T15:24:49","slug":"prezes-fcwp-o-tymczasowych-aresztowaniach-w-rzeczpospolitej-gazecie-prawnej-i-tok-fm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2019\/12\/18\/prezes-fcwp-o-tymczasowych-aresztowaniach-w-rzeczpospolitej-gazecie-prawnej-i-tok-fm\/","title":{"rendered":"Komentarz w „Rzeczpospolitej”, „Gazecie Prawnej” i TOK FM"},"content":{"rendered":"

Jeszcze zanim najnowszy raport Fundacji „Aktualna praktyka stosowania tymczasowych aresztowa\u0144 w Polsce. Raport z bada\u0144 empirycznych” ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne, jeden z jego autor\u00f3w – Bartosz Pilitowski opublikowa\u0142 tekst w „Rzeczpospolitej<\/a>„, w kt\u00f3rym zasygnalizowa\u0142 szereg problem\u00f3w zwi\u0105zanych ze stosowaniem tego \u015brodka zapobiegawczego. Zwr\u00f3ci\u0142 m.in. na jego powszechne uto\u017csamianie z kar\u0105 aresztu:<\/p>\n

Poj\u0119cia te \u0142atwo pomyli\u0107. Sprowadzaj\u0105 si\u0119 bowiem do jednego \u2013 pozbawienia osoby wolno\u015bci. Maj\u0105 one tak\u017ce \u0142udz\u0105co podobne nazwy. Areszt to kara stosowana w prawie wykrocze\u0144. Orzeczenie aresztu jest to\u017csame z uznaniem przez s\u0105d winy osoby ukaranej. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie przes\u0105dza o winie i ma s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie zabezpieczeniu prawid\u0142owego toku post\u0119powania karnego (m.in. poprzez uniemo\u017cliwienie oskar\u017conemu matactwa czy ucieczki) lub wyj\u0105tkowo tak\u017ce w celu zapobiegni\u0119cia pope\u0142nieniu przez oskar\u017conego nowego, ci\u0119\u017ckiego przest\u0119pstwa. Niestety \u015bwiadomo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy tymi poj\u0119ciami jest w spo\u0142ecze\u0144stwie nik\u0142a. Myl\u0105 je nie tylko anonimowi internauci. Zdarzy\u0142o si\u0119 to ostatnio na Twitterze prezesowi jednego z najwi\u0119kszych zrzesze\u0144 przedsi\u0119biorc\u00f3w. Nawet w opracowaniach ministerialnego Instytutu Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci spotka\u0107 si\u0119 mo\u017cna z okre\u015blaniem tymczasowego aresztowania mianem kary. Nazewnictwo tymczasowego aresztowania wzmacnia przekonanie o jego stereotypowej roli \u2013 bycia prowizoryczn\u0105 kar\u0105. Zgodnie z prawem ni\u0105 nie jest i w praktyce tak\u017ce by\u0107 nie powinno. Poprzez zmian\u0119 nazwy tymczasowego aresztowania na okre\u015blenie lepiej oddaj\u0105ce jego funkcj\u0119 \u2013 np. na odizolowanie zapobiegawcze \u2013 mogliby\u015bmy unikn\u0105\u0107 mylenia tej instytucji z kar\u0105 aresztu. Mia\u0142oby to du\u017ce znaczenie dla praktycznej realizacji w Polsce zasady domniemania niewinno\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n

Ju\u017c po publikacji raportu prezes Fundacji udzieli\u0142 wywiad\u00f3w „Gazecie Prawnej” i TOK FM. W pierwszym z nich<\/a> odni\u00f3s\u0142 si\u0119 m.in. do r\u00f3\u017cnicy odpowiedzialno\u015bci pomi\u0119dzy s\u0119dziami a prokuratorami w kontek\u015bcie stosowania tymczasowych aresztowa\u0144:<\/p>\n

(…) s\u0105 wytyczne, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce tymczasowe aresztowanie nale\u017cy traktowa\u0107 jako \u015brodek domy\u015blny, a pozosta\u0142e mo\u017cna bra\u0107 pod uwag\u0119 dopiero w\u00f3wczas, kiedy z jakiego\u015b powodu nie mo\u017cna go zastosowa\u0107. Prokuratorzy, w przeciwie\u0144stwie do s\u0119dzi\u00f3w, nie s\u0105 niezawi\u015bli i musz\u0105 wykonywa\u0107 polecenia zwierzchnik\u00f3w, inaczej musieliby si\u0119 liczy\u0107 z konsekwencjami s\u0142u\u017cbowymi. Dlatego wi\u0119ksze pretensje mam do s\u0119dzi\u00f3w. To oni maj\u0105 obowi\u0105zek dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 wnioski prokuratorskie, skonfrontowa\u0107 je z przepisami prawa. Niestety tak nie robi\u0105. Z naszych bada\u0144 wy\u0142ania si\u0119 obraz systemu, w kt\u00f3rym rola s\u0119dzi\u00f3w sprowadza si\u0119 do bezrefleksyjnego przyklepywania wniosk\u00f3w. Owszem, zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki \u2013 uczciwi, porz\u0105dni s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy podchodz\u0105 do ka\u017cdej sprawy indywidualnie, polemizuj\u0105 z prokuratorami, pisz\u0105 obszerne i zrozumia\u0142e nawet dla laik\u00f3w uzasadnienia. Ale tych jest garstka. Generalnie s\u0119dziowie ufaj\u0105 prokuratorom i od lat akceptuj\u0105 ponad 90 proc. wniosk\u00f3w o tymczasowe aresztowanie. Jeszcze bardziej zgodni s\u0105 w przypadku wniosk\u00f3w o przed\u0142u\u017cenie tymczasowego aresztowania \u2013 zatwierdzaj\u0105 95 proc. z nich. (…) Niech prokuratorzy pisz\u0105, co chc\u0105, ale na ko\u0144cu powinien sta\u0107 m\u0105dry, niezawis\u0142y s\u0119dzia, kt\u00f3ry zweryfikuje, czy izolacja podejrzanego jest konieczna.<\/p><\/blockquote>\n

W rozmowie z Paw\u0142em Sulikiem na antenie TOK FM<\/a> prezes Fundacji Court Watch Polska zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na alternatywne \u015brodki zapobiegawcze, kt\u00f3re maj\u0105 do dyspozycji prokuratorzy, kt\u00f3rych jednak nie s\u0105 \u015brodkami ich pierwszego wyboru:<\/p>\n

Prokurator mo\u017ce zastosowa\u0107 por\u0119czenie maj\u0105tkowe – je\u017celi kto\u015b ma dom, firm\u0119, dorabia\u0142 si\u0119, tak \u0142atwo tego nie porzuci. Drugi spos\u00f3b to doz\u00f3r policji, czyli nakaz przebywania pod konkretnym adresem, kt\u00f3ry policja sprawdza, meldowania si\u0119 na policji, mo\u017cna zabra\u0107 podejrzanemu paszport, \u017ceby przypadkiem si\u0119 nie wyprowadzi\u0142. Jest szereg metod, kt\u00f3re prokurator mo\u017ce zastosowa\u0107 – nawet samodzielnie – aby zabezpieczy\u0107 post\u0119powanie.  (…) Z pragmatycznego punktu widzenia to \u015brodek idealny. Cz\u0142owiek zamkni\u0119ty w areszcie
\n\u015bledczym ani nie pope\u0142ni kolejnego przest\u0119pstwa, ani nigdzie nie ucieknie, ani nie b\u0119dzie nagabywa\u0142 \u015bwiadk\u00f3w, \u017ceby zeznawali inaczej – jest to taki \u015brodek, mo\u017cna powiedzie\u0107, stuprocentowy bardzo bezpieczny. ale zar\u00f3wno polskie prawo, jak i orzecznictwo Europejskiego Trybunatu Praw Cz\u0142owieka zwraca uwag\u0119, \u017ce jednak jest to \u015brodek bardzo dotkliwy, wi\u0119c powinni\u015bmy go stosowa\u0107 tylko wyj\u0105tkowych absolutnie uzasadnionych przypadkach. We wszystkich pozosta\u0142ych powinni\u015bmy korzysta\u0107 z tego ca\u0142ego arsena\u0142u innych \u015brodk\u00f3w. Problem polega na tym, (…) mo\u017cna powiedzie\u0107 – [na] sposobie my\u015blenia, (…), \u017ce ten \u015brodek jednak jest domy\u015blny, poniewa\u017c jest najbezpieczniejszy. Zastanawiamy si\u0119 nad innymi \u015brodkami tylko, je\u017celi uznamy, \u017ce ten \u015brodek nie mo\u017ce by\u0107 zastosowany, albo np. \u017ce inne ewentualnie nam wystarcz\u0105. Powinno by\u0107 odwrotnie, to znaczy ustawodawca powinien narzuci\u0107 s\u0119dziemu obowi\u0105zek upewnienia si\u0119, \u017ce inne \u015brodki nie b\u0119d\u0105 wystarczaj\u0105ce i upewnienia si\u0119, \u017ce tymczasowe aresztowanie nie b\u0119dzie zbyt dotkliwe dla podejrzanego i jego rodziny.<\/p><\/blockquote>\n

Materia\u0142y dost\u0119pne pod linkami:<\/p>\n

https:\/\/www.rp.pl\/Rzecz-o-prawie\/312109981-Bartosz-Pilitowski-Tymczasowe-aresztowania—nazwa-odgrywa-zasadnicza-role.html<\/a><\/p>\n

https:\/\/prawo.gazetaprawna.pl\/artykuly\/1444557,raport-o-tymczasowym-aresztowaniu-pilitowski-court-watch.html<\/a><\/p>\n

https:\/\/audycje.tokfm.pl\/podcast\/84182,W-aresztach-sledczych-przebywa-dwa-razy-wiecej-osob-niz-w-2015-roku<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeszcze zanim najnowszy raport Fundacji „Aktualna praktyka stosowania tymczasowych aresztowa\u0144 w Polsce. Raport z bada\u0144 empirycznych” ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne, jeden z jego autor\u00f3w – Bartosz Pilitowski opublikowa\u0142 tekst w „Rzeczpospolitej„, w kt\u00f3rym zasygnalizowa\u0142 szereg problem\u00f3w zwi\u0105zanych ze stosowaniem tego \u015brodka zapobiegawczego. Zwr\u00f3ci\u0142 m.in. na jego powszechne uto\u017csamianie z kar\u0105 aresztu: Poj\u0119cia te \u0142atwo pomyli\u0107. Sprowadzaj\u0105 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5739,"featured_media":338778,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/326921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/5739"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=326921"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/326921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":337246,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/326921\/revisions\/337246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/338778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=326921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=326921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=326921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}