Go\u015bciem audycji „Rozmowa Dnia” Radia PiK by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel, cz\u0142onek zarz\u0105du i sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik Fundacji Court Watch Polska, dr hab. Stanis\u0142aw Burdziej, socjolog z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. Prowadz\u0105cy, red. Micha\u0142 J\u0119dryka, zapyta\u0142 m.in. o wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z bada\u0144 obraz polskiego s\u0105downictwa.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie [jest on] lepszy ni\u017c mogliby\u015bmy wnioskowa\u0107 na podstawie doniesie\u0144 medialnych. My prowadzimy badania metod\u0105 obserwacji uczestnicz\u0105cej. S\u0105 to przeszkoleni obserwatorzy, kt\u00f3rzy uczetnicz\u0105 w przypadkowo dobranych rozprawach i przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie takim aspektom rozprawy, kt\u00f3re jest w stanie zaobserwowa\u0107 laik. Czy rozprawa rozpoczyna si\u0119 punktualnie? Czy strony maj\u0105 pe\u0142nomocnik\u00f3w? Czy stronom pozwala si\u0119 zabra\u0107 g\u0142os? Czy wydaje si\u0119, \u017ce strony rozumiej\u0105 co si\u0119 do nich m\u00f3wi? Czy rozumiej\u0105 orzeczenie s\u0105du? Zwracaj\u0105c uwag\u0119 na te kwestie widzimy, \u017ce znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych obserwator\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce s\u0119dziowie s\u0105 generalnie dobrze przygotowani, staraj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 neutralno\u015b\u0107 i dawa\u0107 uczestnikom post\u0119powania r\u00f3wne prawa zabrania g\u0142osu, a wi\u0119c mogliby\u015bmy powiedzie\u0107, \u017ce ten wizerunek s\u0105du, te opinie s\u0105 pozytywne.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
W odpowiedzi na sugesti\u0119 rozbie\u017cno\u015bci wynik\u00f3w bada\u0144 z powszechnymi opiniami, Stanis\u0142aw Burdziej zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na konsekwencje stosowania przyj\u0119tej metody badawczej, zaznaczaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce i obserwatorom Fundacji zdarza si\u0119 by\u0107 \u015bwiadkami sytuacji, kt\u00f3re nie powinny mie\u0107 miejsca na sali s\u0105dowej:<\/p>\n\n\n\n
My badamy specyficzn\u0105 metod\u0105, a wi\u0119c nasi obserwatorzy nie maj\u0105 \u017cadnego interesu w obserwowanej rozprawie, oni obserwuj\u0105 rozprawy tylko pod wzgl\u0119dem proceduralnym. Nie wiedz\u0105, czy rozstrzygni\u0119cia, kt\u00f3re zapadaj\u0105 s\u0105 zgodne ze stanem faktycznym. Tutaj strony mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cne podej\u015bcie. Zdarza si\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c nasi obserwatorzy, a wi\u0119c osoby z zewn\u0105trz, kt\u00f3re przychodz\u0105 na sale rozpraw, tak\u017ce oni dostrzegaj\u0105 niepokoj\u0105ce sytuacje, a wi\u0119c takie, w kt\u00f3rych s\u0119dzia wyra\u017anie faworyzowa\u0142 jedn\u0105 osob\u0119, albo skraca\u0142 czas jednej ze stron lub pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem bardzo formalnym, mimo i\u017c strony to by\u0142y osoby starsze, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 nie rozumie\u0107, co si\u0119 do nich m\u00f3wi. (\u2026).<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
W rozmowie z red. Micha\u0142em J\u0119dryk\u0105 Stanis\u0142aw Burdziej skomentowa\u0142 tak\u017ce niekt\u00f3re z za\u0142o\u017ce\u0144 aktualnych reformy s\u0105downictwa oraz ich potencjalne konsekwencje. Odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tak\u017ce do propozycji ustanowienia tzw. s\u0119dzi\u00f3w pokoju:<\/p>\n\n\n\n
Mam nadzieje, \u017ce [obywatelom ten pomys\u0142] by si\u0119 spodoba\u0142. Starsi s\u0142uchacze pami\u0119taj\u0105 zapewne s\u0105dy grodzkie. Dzisiaj nie mamy takiej instytucji, kt\u00f3ra umo\u017cliwia\u0142aby szybkie, sprawne, bliskie obywatelowi rozstrzyganie bardzo prostych spraw. To jest ogromna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy naszym systemem s\u0105downiczym a systemami wielu kraj\u00f3w zachodnich, \u017ce anga\u017cujemy ludzi \u015bwietnie wykszta\u0142conych, doskona\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w, do rozstrzygania spraw bardzo prostych, kt\u00f3re mogliby rozstrzyga\u0107 s\u0119dziowie pokoju. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ten pomys\u0142 jest w za\u0142o\u017ceniu bardzo dobry.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n