![\"\"](\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/sedzia_b_lopalewski.jpg\")
Najpierw bezstronno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
S\u0119dzia nie mo\u017ce by\u0107 komukolwiek wdzi\u0119czny (za sprawowany urz\u0105d), nie mo\u017ce te\u017c ba\u0107 si\u0119 nikogo (w zwi\u0105zku z jego sprawowaniem). Czy zmiany z ostatnich lat bezstronno\u015b\u0107 os\u0142abiaj\u0105 czy umacniaj\u0105? Na ten temat napisano ju\u017c wiele. Kogo s\u0142owo pisane nie przekona\u0142o, b\u0119dzie mia\u0142 okazj\u0119 przekona\u0107 si\u0119 sam. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej ka\u017cdy z nas \u2013 chce czy nie – b\u0119dzie si\u0119 rozwodzi\u0142, zostanie pokrzywdzony przest\u0119pstwem lub stanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142spadkobierc\u0105. Gdy na korytarzu s\u0105dowym b\u0119dzie czeka\u0142 na wyrok, marzenie o s\u0119dziach nieuwik\u0142anych i wolnych od strachu stanie si\u0119 jego marzeniem. <\/p>\n\n\n\n
Dalej dyskursywno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
S\u0105d to sp\u00f3r i jego strony. Prawda o faktach ustalana jest nie obok stron ale z ich udzia\u0142em, poprzez poznawanie i por\u00f3wnywanie ich stanowisk. W uporz\u0105dkowanej rozmowie z opowie\u015bci pe\u0142nych emocji i pretensji ods\u0142ania si\u0119 prawda o przesz\u0142o\u015bci (o tym, co zasz\u0142o). Ale fakty to nie koniec dyskusji. Na sali s\u0105dowej dzie\u0142o prawodawcy (og\u00f3lna norma prawna) zderza si\u0119 z prawdziwym \u017cyciem. To ostatnie jest zazwyczaj bogatsze od og\u00f3lnej normy. Nawet je\u015bli spo\u0142eczno\u015b\u0107 stanowi\u0105c swe prawa wyobra\u017ca sobie, \u017ce za ka\u017cd\u0105 zbrodni\u0105 stoi zbrodniczy instynkt, to na sali s\u0105dowej okazuje si\u0119, \u017ce za konkretn\u0105 zbrodni\u0105 sta\u0142a pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107, g\u0142upota, a niekiedy strach, wstyd, poni\u017cenie i zwyk\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107. Napi\u0119cie pomi\u0119dzy lex<\/em> (prawem, kt\u00f3re zapisali\u015bmy) a ius<\/em> (prawem, kt\u00f3rego chcieliby\u015bmy) musi w\u00f3wczas usun\u0105\u0107 s\u0105d. I robi to. Dlatego s\u0105dom powierzyli\u015bmy nie stosowanie przepis\u00f3w ale wymiar sprawiedliwo\u015bci. Sala s\u0105dowa jest miejscem dyskusji o prawie obowi\u0105zuj\u0105cym i o prawie s\u0142usznym. Nie wszystkim si\u0119 to podoba. Szczeg\u00f3lnie inne w\u0142adze patrz\u0105 na to nieufnie, niekiedy chc\u0105 \u201edyscyplinowa\u0107\u201d s\u0119dzi\u00f3w. Spo\u0142ecze\u0144stwo nigdy jednak nie wyrzeknie si\u0119 marzenia o sprawiedliwo\u015bci. Tej nie da si\u0119 uczciwie wymierza\u0107 z wy\u017cyn sali parlamentarnej lub ministerialnej konferencji prasowej. No chyba, \u017ce wymierzana jest komu\u015b innemu i interesuje nas tyle co pi\u0119tnastosekundowy news o narodzinach pandy we wroc\u0142awskim zoo. Ale w\u00f3wczas zrezygnowa\u0107 trzeba z przys\u0142\u00f3wka \u201euczciwie\u201d. Zapyta\u0107 jednak mo\u017cna, czy dyskursywny wymiar sprawiedliwo\u015bci to naprawd\u0119 wsp\u00f3lne marzenie? Co z tymi, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 dyskutowa\u0107? \u017byj\u0105 w pe\u0142nej zgodzie z przewodni\u0105 si\u0142\u0105 narodu i nie \u017cywi\u0105 ambicji, by zmienia\u0107 \u015bwiat. Odpowiadam. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej oka\u017ce si\u0119, \u017ce ich syn, c\u00f3rka, brat czy siostra nie odpowiadaj\u0105 tej samej charakterystyce. Uwik\u0142aj\u0105 si\u0119 w sp\u00f3r, konflikt z sobie r\u00f3wnym lub silniejszym. Mo\u017ce nawet stan\u0105 pod zarzutami karnymi. W\u00f3wczas tak\u017ce Obywatel Piszczyk zapragnie w swym sercu (nawet je\u015bli g\u0142o\u015bno tego nie powie), \u017ceby kto\u015b ich wys\u0142ucha\u0142. Tego co maj\u0105 do powiedzenia. O faktach i o prawie. Nie dlatego, \u017ce czyni im grzeczno\u015b\u0107 czy \u0142ask\u0119 ale dlatego, \u017ce na tym polega jego s\u0142u\u017cba. I \u017ceby by\u0142 to kto\u015b, kto co\u015b mo\u017ce.<\/p>\n\n\n\n Mimo rosn\u0105cej popularno\u015bci idei jawno\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 decyzji pa\u0144stwowych podejmowana jest skrycie. Za zamkni\u0119tymi drzwiami obraduje Rada Ministr\u00f3w. Decyzje administracyjne, od tych dotycz\u0105cych wyci\u0119cia drzewa po te przyznaj\u0105ce koncesje telewizyjne, zapadaj\u0105 w zaciszu urz\u0119dniczych gabinet\u00f3w. Tak\u017ce tworzenie prawa \u2013 cho\u0107 formalnie odbywa si\u0119 w parlamencie \u2013 w znacznej mierze uzale\u017cnione jest od central partyjnych. Do nich zwyk\u0142y obywatel wst\u0119pu nie ma. Inaczej jest w s\u0105dzie. Tu ka\u017cde rozstrzygni\u0119cie ma swojego autora, podpisanego z imienia i nazwiska i jest to prawdziwy autor a nie figurant. Rozstrzygni\u0119cia ko\u0144cz\u0105ce post\u0119powania (wyroki) zapadaj\u0105 live<\/em>. My m\u00f3wimy do s\u0105du, jakiego rozstrzygni\u0119cia oczekujemy, s\u0105d m\u00f3wi do nas, jak rozstrzyga sp\u00f3r i dlaczego. Ka\u017cdy mo\u017ce tam by\u0107. Ka\u017cdy mo\u017ce tego s\u0142ucha\u0107. Nie ma drugiego miejsca, gdzie w\u0142adza publiczna sprawowana jest w tak otwarty spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Bartosz \u0141opalewski<\/strong> – s\u0119dzia S\u0105du Rejonowego w Nowym S\u0105czu, laureat plebiscytu „Obywatelski S\u0119dzia Roku 2017” organizowanego przez Fundacj\u0119 Court Watch Polska. Tekst ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w dzienniku „Rzeczpospolita” pod tytu\u0142em „O znaczeniu s\u0142\u00f3w”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gdy by\u0142em studentem pierwszego roku nauk prawnych siwiute\u0144ki Profesor t\u0142umaczy\u0142, co oznacza s\u0142owo \u201es\u0105d\u201d. Stawia\u0142 pytanie, czy \u201es\u0105d\u201d to budynek, do kt\u00f3rego kto\u015b przybije szyld z tak\u0105 nazw\u0105? Czy te\u017c mo\u017ce \u201es\u0105d\u201d to organ w\u0142adzy, kt\u00f3ry parlament nazwie tak w ustawie? A mo\u017ce \u201es\u0105d\u201d to instytucja o pewnych cechach, kt\u00f3re odr\u00f3\u017cniaj\u0105 j\u0105 od pozosta\u0142ych element\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":7047,"featured_media":336824,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/338893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/7047"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=338893"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/338893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":338908,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/338893\/revisions\/338908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/336824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=338893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=338893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=338893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}I ostatnia cecha \u2013 publiczny charakter<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\nDlaczego warto przypomina\u0107 te oczywisto\u015bci? Bo z s\u0105downictwem jest jak ze szlachetnym zdrowiem. Warto docenia\u0107 jego posiadanie, p\u00f3ki jest. Usuni\u0119cie cho\u0107by jednej z trzech wy\u017cej opisanych cech stanowi w istocie o pozbawieniu spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105du. Pozostan\u0105 oczywi\u015bcie budynki z tabliczkami, pozostan\u0105 pi\u0119kne nazwy w ustawach. Ale nie s\u0105dy.
<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n