{"id":351041,"date":"2023-12-16T12:24:32","date_gmt":"2023-12-16T11:24:32","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=351041"},"modified":"2023-12-16T12:36:06","modified_gmt":"2023-12-16T11:36:06","slug":"prawo-do-sadu-a-koszty-procesu-rola-pelnomocnika-i-kontakt-z-sadem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2023\/12\/16\/prawo-do-sadu-a-koszty-procesu-rola-pelnomocnika-i-kontakt-z-sadem\/","title":{"rendered":"Blog: prawo do s\u0105du a koszty procesu, rola pe\u0142nomocnika i kontakt z s\u0105dem"},"content":{"rendered":"\n<p>Autor: Paulina Krysztofiak-\u017buk&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ka\u017cdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zw\u0142oki przez w\u0142a\u015bciwy, niezale\u017cny, bezstronny i niezawis\u0142y s\u0105d. Doktryna podkre\u015bla, \u017ce konstytucyjne prawo do s\u0105du sk\u0142ada si\u0119 z trzech element\u00f3w:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf prawa uruchomienia procedury przed s\u0105dem,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf prawa do odpowiedniego ukszta\u0142towania procedury s\u0105dowej&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf oraz do uzyskania wi\u0105\u017c\u0105cego rozstrzygni\u0119cia swojej sprawy.<sup>1<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszy element konstytucyjnego prawa obywatela zaburzony jest, w mojej ocenie, poprzez okre\u015blone w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach s\u0105dowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1144 ze zm.) op\u0142aty od pozw\u00f3w i wniosk\u00f3w. Nale\u017cy zwa\u017cy\u0107, i\u017c ustawa ta okre\u015bla op\u0142at\u0119 nie tylko od spraw, nazwijmy to, dobrowolnych, ale r\u00f3wnie\u017c od takich, kt\u00f3rych obywatel nie mo\u017ce zrealizowa\u0107 w inny spos\u00f3b.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Wysokie koszty proces\u00f3w s\u0105dowych&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Takim przyk\u0142adem jest rozw\u00f3d, zgoda na dokonanie czynno\u015bci prawnej w imieniu ma\u0142oletniego czy dokonanie wpisu w ksi\u0119dze wieczystej. Analizuj\u0105c pierwszy z przyk\u0142ad\u00f3w, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, co do zasady, nie jest p\u0142atne. Op\u0142at\u0119 skarbow\u0105 nale\u017cy jednak ui\u015bci\u0107 od sporz\u0105dzenia aktu ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Mimo wszystko jednak, wynosi ona zaledwie 84 z\u0142, a w cenie tej, strony otrzymuj\u0105 jeden odpis aktu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy natomiast strony chc\u0105 owe ma\u0142\u017ce\u0144stwo formalnie zako\u0144czy\u0107, musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 co najmniej 300 z\u0142, oczywi\u015bcie przy uwzgl\u0119dnieniu zwrotu po\u0142owy z wp\u0142aconych 600 z\u0142 przy rozwodzie bez orzekania o winie. Przy czym jest to koszt ponoszony wy\u0142\u0105cznie w celu uruchomienia procedury s\u0105dowej. Je\u015bli w trakcie sprawy zostanie powo\u0142any bieg\u0142y, strona wniesie wniosek o zabezpieczenie, zas\u0105dzenie aliment\u00f3w czy o podzia\u0142 maj\u0105tku wsp\u00f3lnego, koszty te drastycznie rosn\u0105. Do tego, przy tak skomplikowanym prawodawstwie, strony najcz\u0119\u015bciej s\u0105 zmuszone do skorzystania z pomocy profesjonalnego pe\u0142nomocnika.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce zatem koszt rozwodu si\u0119ga kilku, a nawet kilkunastu tysi\u0119cy z\u0142otych. Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce jest to przyk\u0142ad skrajny, ale pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce op\u0142ata od pozwu o podzia\u0142 maj\u0105tku wsp\u00f3lnego wynosi 1 000 z\u0142. Przy zaskar\u017caniu niekorzystnego dla jednej ze stron postanowienia o podziale to kolejne 1 000 z\u0142. Rynkowe koszty pe\u0142nomocnika w sprawach o rozw\u00f3d wynosz\u0105 od 3 000 z\u0142 do 15 000, a w sprawach skomplikowanych i wi\u0119cej. Podzia\u0142 maj\u0105tku jest jeszcze dro\u017cszy, bo ceny zaczynaj\u0105 si\u0119 nawet od 5 000 z\u0142.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>I oczywi\u015bcie, mo\u017cemy przyj\u0105\u0107, \u017ce przecie\u017c wygrana strona ma prawo do zwrotu koszt\u00f3w procesu, wi\u0119c problemu nie ma. Zastan\u00f3wmy si\u0119 jednak, czy rzeczywi\u015bcie zas\u0105dzona w wyroku kwota b\u0119dzie gwarantowa\u0107 stronie prawo do s\u0105du.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/amicus.courtwatch.pl\/szkolenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>CIEKAWI CI\u0118 PRAWO DO S\u0104DU? WE\u0179 UDZIA\u0141 W BEZP\u0141ATNYM SZKOLENIU&nbsp;<\/strong> <br>Lista i formularz zg\u0142oszeniowy tutaj<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h3><strong>Niewiedza obywateli<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trzeba podnie\u015b\u0107, \u017ce nie jest niestety powszechn\u0105 wiedz\u0105 obywateli fakt, \u017ce koszty procesu to nie to samo, co kwota zap\u0142acona naszemu pe\u0142nomocnikowi. Op\u0142aty za czynno\u015bci radc\u00f3w prawnych i adwokat\u00f3w okre\u015blane s\u0105 przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci za pomoc\u0105 rozporz\u0105dzenia<sup>2<\/sup>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W chwili obecnej, w sprawach o rozw\u00f3d, stawki minimalne wynosz\u0105 720 z\u0142. Przyjmuj\u0105c, \u017ce S\u0105d zas\u0105dzi zwrot koszt\u00f3w procesu wed\u0142ug norm przepisanych, stronie wygrywaj\u0105cej nale\u017ce\u0107 si\u0119 b\u0119dzie zatem w\u0142a\u015bnie 720 z\u0142 z tytu\u0142u zast\u0119pstwa procesowego, nawet je\u015bli wynagrodzenie pe\u0142nomocnika wynios\u0142o 5 000 z\u0142. Dodatkowo, trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce w sytuacji, gdy przeciwnik procesowy nawet takiej kwoty nam nie zwr\u00f3ci, koszty ewentualnego post\u0119powania egzekucyjnego tak\u017ce musimy w pierwszej kolejno\u015bci pokry\u0107 my sami. Dopiero w sytuacji realnej egzekucji, otrzymamy ich zwrot. Wiemy jednak, jak cz\u0119sto zdarza si\u0119 umorzenie post\u0119powania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczno\u015b\u0107 egzekucji. W takich sytuacjach strona chc\u0105ca zako\u0144czy\u0107 swoje ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rozpocz\u0105\u0107 nowe \u017cycie z uporz\u0105dkowaniem dotychczasowych praw maj\u0105tkowych, dost\u0119p do s\u0105du ma zagwarantowany po wydaniu kilku tysi\u0119cy z\u0142otych z niepewn\u0105 opcj\u0105 zwrotu cz\u0119\u015bci poniesionych koszt\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Pomoc prawna<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ustawodawca, chc\u0105c zapewni\u0107 prawo do s\u0105du przewidzia\u0142 zatem rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na uprawnieniu strony do z\u0142o\u017cenia wniosku do S\u0105du o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych i wyznaczenie pe\u0142nomocnika z urz\u0119du. Zn\u00f3w jednak mamy do czynienia ze stanem niepewno\u015bci i uznaniowym charakterem takiego uprawnienia. Zgodnie z przepisem art. 117 Kodeksu post\u0119powania cywilnego, strona b\u0119d\u0105ca osob\u0105 fizyczn\u0105, niezwolnion\u0105 przez s\u0105d od koszt\u00f3w s\u0105dowych, mo\u017ce si\u0119 domaga\u0107 ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, je\u017celi z\u0142o\u017cy o\u015bwiadczenie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce nie jest w stanie ponie\u015b\u0107 koszt\u00f3w wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image no-color\"><figure class=\"aligncenter\"><img src=\"https:\/\/lh7-us.googleusercontent.com\/2LnAXxd26jE4t3a2bpu81zZYnX4O4gz3Sd2FqXqKLPN_-pSeAAITUNDCq-auBuXciCTYveRzAa8L1Oru5Tt0wHkrxb9NNXhYm9kp3-pvLhsqYGG7mL2fJVo5TKLcIuDqa1wOy9dE7lZuvNMZV6yx7XI\" alt=\"\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Tymczasem Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w artykule 47 stanowi, \u017ce \u201epomoc prawna jest udzielana osobom, kt\u00f3re nie posiadaj\u0105 wystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dost\u0119pu do wymiaru sprawiedliwo\u015bci\u201d. W przepisie Karty nacisk k\u0142adzie si\u0119 zatem na umo\u017cliwienie skutecznego dost\u0119pu do s\u0105du, natomiast na gruncie polskiej ustawy prawo do pomocy prawnej uzale\u017cnia si\u0119 od wyst\u0105pienia ewentualnego uszczerbku w utrzymaniu. Nie dziwi\u0105 zatem uzasadnienia s\u0105d\u00f3w polskich, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce strona nie otrzyma\u0142a prawa pomocy, poniewa\u017c by\u0142a powodem i mog\u0142a przewidzie\u0107 wcze\u015bniej potrzeb\u0119 skierowania pozwu i od\u0142o\u017cenia niezb\u0119dnych na to pieni\u0119dzy. W kontek\u015bcie Karty Praw Podstawowych taki pow\u00f3d odmowy uwzgl\u0119dnienia wniosku o pomoc prawn\u0105 z urz\u0119du wydaje si\u0119 niedopuszczalny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Warto w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 cytat z opracowania bada\u0144 prowadzonych w ramach Instytutu Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci<sup>3<\/sup>: \u201eZ bada\u0144 obu grup spraw wynika, i\u017c istotne problemy wy\u0142ania\u0142y si\u0119 w kwestiach zwi\u0105zanych z ocen\u0105 warunk\u00f3w formalnych wniosku o zwolnienie i zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 praktyk\u0105 s\u0105d\u00f3w w badaniu podstaw faktycznych zwolnienia.\u201d Je\u015bli do tej obserwacji dodamy fakt, \u017ce Polska znalaz\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d 15 kraj\u00f3w UE, w&nbsp;kt\u00f3rych transparentno\u015b\u0107 koszt\u00f3w s\u0105dowych okre\u015blono jako trudn\u0105<sup>4<\/sup>, powszechno\u015b\u0107 prawa do s\u0105du, wydaje si\u0119 coraz bardziej odleg\u0142a od rzeczywisto\u015bci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wracaj\u0105c jednak do kryterium socjalnego, kt\u00f3re jest niezb\u0119dne na gruncie prawa polskiego zar\u00f3wno w przypadku prawa do pe\u0142nomocnika z urz\u0119du jak i zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych, nale\u017cy podnie\u015b\u0107, \u017ce doktryna i orzecznictwo w spos\u00f3b liczny skupi\u0142a si\u0119 na pr\u00f3bie zdefiniowania okre\u015blenia \u201euszczerbku w utrzymaniu\u201d. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image no-color\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"482\" height=\"270\" src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-paulina.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-351045\" srcset=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-paulina.png 482w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/2-paulina-300x168.png 300w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Zgodnie przyjmuje si\u0119, \u017ce uszczerbek ten mo\u017cna analizowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w oparciu o konkretny przypadek. Potwierdza to najnowsze orzecznictwo. W postanowieniu z dnia 22 lutego 2023 r. S\u0105d Najwy\u017cszy orzek\u0142, \u017ce \u201estwierdzenie, czy osoba ubiegaj\u0105ca si\u0119 o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych jest w stanie ponie\u015b\u0107 te koszty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi j\u0105 na taki uszczerbek, wymaga dokonania przez s\u0105d oceny danych o stanie rodzinnym, maj\u0105tku, dochodach i \u017ar\u00f3d\u0142ach utrzymania osoby ubiegaj\u0105cej si\u0119 o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych.\u201d<sup>5<\/sup>. Ponadto, orzecznictwo wskazuje na konieczno\u015b\u0107 wyj\u0105tkowego odst\u0119pstwa od og\u00f3lnej konieczno\u015bci ponoszenia koszt\u00f3w s\u0105dowych, kt\u00f3re to odst\u0119pstwo, zdaniem judykatury, jest skierowane do os\u00f3b ubogich.<sup>6<\/sup>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/amicus.courtwatch.pl\/szkolenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>CIEKAWI CI\u0118 PRAWO DO S\u0104DU? WE\u0179 UDZIA\u0141 W BEZP\u0141ATNYM SZKOLENIU&nbsp;<\/strong> <br>Lista i formularz zg\u0142oszeniowy tutaj<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h3><strong>Wielowarstwowe i skomplikowane prawo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Analizuj\u0105c w pierwszej kolejno\u015bci konieczno\u015b\u0107 badania przez S\u0105d ka\u017cdego indywidualnego przypadku, warto zastanowi\u0107 si\u0119 czy po raz kolejny, coraz to bardziej wyd\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 post\u0119powania s\u0105dowe, nie s\u0105 wynikiem kolejnych rozwi\u0105za\u0144 wprowadzanych przez ustawodawc\u0119? Czy maj\u0105c na wzgl\u0119dzie, \u017ce w Polsce pensj\u0119 minimaln\u0105 otrzymuje 13,3% og\u00f3\u0142u zatrudnionych<sup>7<\/sup>, os\u00f3b aktywnych zawodowo jest zaledwie 57,8% ludno\u015bci<sup>8<\/sup>, a jakiekolwiek oszcz\u0119dno\u015bci posiada tylko nieco ponad po\u0142owa Polak\u00f3w<sup>9<\/sup>, ustawodawca nie m\u00f3g\u0142by upro\u015bci\u0107 wnioskowania o zwolnienie od koszt\u00f3w s\u0105dowych, np. poprzez drog\u0119 automatycznego zwolnienia dla os\u00f3b zarabiaj\u0105cych okre\u015blony pu\u0142ap lub bezrobotnych w chwili z\u0142o\u017cenia wniosku?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image no-color\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"482\" height=\"270\" src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-paulina.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-351044\" srcset=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-paulina.png 482w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/3-paulina-300x168.png 300w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Analizuj\u0105c natomiast kwesti\u0119 dochodow\u0105, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 takich sytuacji jak wspomniana przeze mnie konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia rozwodu. Wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119 zamo\u017cnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, w kt\u00f3rym tylko&nbsp;jedno z ma\u0142\u017conk\u00f3w zarabia. Dodatkowo, ma\u0142\u017conek zarabiaj\u0105cy stosuje przemoc ekonomiczn\u0105 i uniemo\u017cliwia drugiemu ma\u0142\u017conkowi posiadania jakichkolwiek \u015brodk\u00f3w finansowych, mimo, \u017ce standard jego \u017cycia jest wysoki. Czy takiemu ma\u0142\u017conkowi, nie dysponuj\u0105cemu \u017cadn\u0105 got\u00f3wk\u0105, nale\u017ca\u0142oby odm\u00f3wi\u0107 zwolnienia od koszt\u00f3w s\u0105dowych lub przydzielenia pomocy prawnej i tym samym w rzeczywisto\u015bci uniemo\u017cliwi\u0107 mu rozwodu i podzia\u0142u maj\u0105tku albo dochodzenia \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Innym przyk\u0142adem jest pow\u00f3dztwo o zwolnienie zaj\u0119tego przedmiotu spod egzekucji. Przypu\u015b\u0107my, \u017ce w wyniku b\u0142\u0119du dosz\u0142o do zaj\u0119cia naszego rachunku bankowego, na kt\u00f3rym posiadali\u015bmy wszystkie \u015brodki finansowe. Nie jeste\u015bmy ubodzy, sta\u0107 nas na post\u0119powanie s\u0105dowe, ale wobec zaistnia\u0142ych okoliczno\u015bci, nie mamy mo\u017cliwo\u015bci uiszczenia op\u0142aty od pozwu, kt\u00f3ra w tym przypadku wynosi 5% warto\u015bci przedmiotu sporu. Czy w takim przypadku tak\u017ce powinni\u015bmy zosta\u0107 pozbawieni prawa do wniesienia pozwu?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Obraz, jaki wy\u0142ania si\u0119 z powy\u017cszej analizy prowadzi do wniosku, \u017ce problematyka powszechnego prawa do s\u0105du, r\u00f3wnego dla wszystkich, w kontek\u015bcie op\u0142at i koszt\u00f3w jest wielowarstwowa i skomplikowana, a znalezienie przys\u0142owiowego, z\u0142otego \u015brodka mi\u0119dzy obci\u0105\u017ceniem bud\u017cetu pa\u0144stwa a zapewnieniem rzeczywistego powszechnego prawa do s\u0105du wymaga analizy wielu warstw zar\u00f3wno spo\u0142ecznych jak i ustrojowych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 w drodze do osi\u0105gni\u0119cia sukcesu na tym polu b\u0119dzie stosowanie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa w kontek\u015bcie podstawowych praw obywateli, tworzenie prawa jak najbardziej prostego i przejrzystego oraz uwzgl\u0119dnianie przy wprowadzanych zmianach poziomu \u017cycia oraz przemian spo\u0142ecznych i gospodarczych w spo\u0142ecze\u0144stwie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image no-color\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"482\" height=\"270\" src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-paulina.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-351043\" srcset=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-paulina.png 482w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/4-paulina-300x168.png 300w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Powszechnego prawa do s\u0105du nie zapewnimy ponadto dop\u00f3ty, dop\u00f3ki instytucje wymiaru sprawiedliwo\u015bci nie zaczn\u0105 m\u00f3wi\u0107 do obywateli \u201eludzkim j\u0119zykiem\u201d. Chc\u0105c przybli\u017cy\u0107 moje rozwa\u017cania dotycz\u0105ce dost\u0119pu do s\u0105du w kontek\u015bcie koszt\u00f3w zwi\u0105zanych ze spraw\u0105 s\u0105dow\u0105, u\u017cy\u0142am wielu sformu\u0142owa\u0144, kt\u00f3re zapewne przeci\u0119tnego obywatela przyprawiaj\u0105 o md\u0142o\u015bci i stres:<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201eo\u015bwiadczenie\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201euszczerbek dla utrzymania\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201epomoc prawna z urz\u0119du\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201eop\u0142ata od pozwu\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201ewpis sta\u0142y\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201ewpis stosunkowy\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf \u201epow\u00f3dztwo\u201d,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u25cf itp.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W takich okoliczno\u015bciach obywatel ten, b\u0119d\u0105c ju\u017c w niekorzystnym po\u0142o\u017ceniu spowodowanym sam\u0105 konieczno\u015bci\u0105 wniesienia sprawy do s\u0105du, zanim otrzyma pe\u0142nomocnika, kt\u00f3ry przeprowadzi go przez spraw\u0119, musi zmierzy\u0107 si\u0119 z procedurami, kt\u00f3re s\u0105 dla niego zwyczajnie obce i skomplikowane. Dlatego marzy mi si\u0119, \u017ce S\u0105d pisze do obywatela pouczenie, kt\u00f3re sk\u0142ada si\u0119, przede wszystkim z pyta\u0144:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eCzy wiesz jak za\u0142atwi\u0107 Twoj\u0105 spraw\u0119 w s\u0105dzie?\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eCzy wiesz ile musisz zap\u0142aci\u0107 za to, \u017ceby za\u0142atwi\u0107 swoj\u0105 spraw\u0119?\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eCzy potrzebujesz pomocy profesjonalisty, kt\u00f3ry poprowadzi Twoj\u0105 spraw\u0119?\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jeszcze dalej, moje marzenia obejmuj\u0105 ustawodawstwo, kt\u00f3re ujednolica op\u0142aty od pozw\u00f3w i wniosk\u00f3w i dostosowuje je do poziomu \u017cycia obywateli, upraszcza sposoby liczenia tych koszt\u00f3w i odchodzi od kategorycznych, szczeg\u00f3\u0142owych wymog\u00f3w formalnych, kt\u00f3re tworz\u0105 przestrze\u0144 do jeszcze mniej dost\u0119pnego dla obywateli wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><sup>1 <\/sup>P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-W\u0105tor, B. Nalezi\u0144ski, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, LEX\/el. 2021, art. 45.&nbsp;: https:\/\/sip.lex.pl\/#\/commentary\/587806639\/650702\/tuleja-piotr-red-konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej-komentarz-w yd-ii?cm=URELATIONS (dost\u0119p: 2023-08-31 19:45) <\/p>\n\n\n\n<p> <sup>2 <\/sup>Rozporz\u0105dzenie Ministra Sprawiedliwo\u015bci z dnia 22 pa\u017adziernika 2015 r. w sprawie op\u0142at za czynno\u015bci radc\u00f3w prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). <\/p>\n\n\n\n<p><sup>3<\/sup>&nbsp;https:\/\/iws.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Jan-Brol-Z-problematyki-s\u0105dowego-zwalniania-od-koszt\u00f3w-w-sprawach -cywil_nych-19.pdf, dost\u0119p: 12.11.2023 r. <\/p>\n\n\n\n<p><sup>4 <\/sup>badanie na temat przejrzysto\u015bci koszt\u00f3w post\u0119powania cywilnego w Unii Europejskiej&nbsp;: https:\/\/e-justice.europa.eu\/37\/PL\/costs, dost\u0119p: 11.11.2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>5 <\/sup>Postanowienie SN z 22.02.2023 r., III CZ 396\/22, LEX nr 3592072.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><sup>6 <\/sup>por. (postanowienia SN: z 19.03.2010 r., II PZ 34\/09, LEX nr 603836; z 17.05.2012 r., postanowienie SN z 18.09.2014 r., V CZ 57\/14, LEX nr 1514773)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><sup>7<\/sup>&nbsp;https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/rynek-pracy\/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy\/wybrane-zagadn ienia-rynku-pracy-dane-za-2021-r-,9,10.html, dost\u0119p 12.11.2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>8<\/sup>&nbsp;https:\/\/stat.gov.pl\/files\/gfx\/portalinformacyjny\/pl\/defaultaktualnosci\/5475\/12\/53\/1\/pracujacy_bezrobotni_i_bierni_zawo dowo-wyniki_wstepne_bael_3_kw_2022_r.pdf, dost\u0119p 12.11.2023 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><sup>9 <\/sup>https:\/\/assay.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/assay-index-2022-pl.pdf dost\u0119p 12.11.2023 r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<div class=\"wp-block-image no-color\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-351050\" srcset=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-300x200.jpg 300w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-768x511.jpg 768w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-2048x1363.jpg 2048w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-1200x798.jpg 1200w, https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/IMG_2674-1600x1065.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<div class=\"wp-block-fcwp-titled-item titledItem titledItem--left\"><h2 class=\"titledItem__title\">Paulina<span class=\"titledItem__title--light\"> Krysztofiak-\u017buk<\/span><\/h2><div class=\"titledItem__content titledItem__content--quater\"><p>Prawniczka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w prawie pracy, \u017cywotnie zainteresowana prawami cz\u0142owieka. Posiada licencjat z\npedagogiki o specjalno\u015bci praca socjalna i tytu\u0142 mgr prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Laureatka I konkursu na najlepsz\u0105 glos\u0119 \u201eArs boni et aequi \u2013 Sztuka tego, co dobre i sprawiedliwe\u201d\norganizowanego przez Court Watch Polska. Jej motto zawodowe to \u201ewszelkie prawo powinno by\u0107 stanowione ze wzgl\u0119du na cz\u0142owieka\u201d.<\/p><\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns\">\n<div class=\"wp-block-column\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/amicus.courtwatch.pl\/szkolenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>CIEKAWI CI\u0118 PRAWO DO S\u0104DU? WE\u0179 UDZIA\u0141 W BEZP\u0141ATNYM SZKOLENIU&nbsp;<\/strong> <br>Lista i formularz zg\u0142oszeniowy tutaj<\/a><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autor: Paulina Krysztofiak-\u017buk&nbsp; Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ka\u017cdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zw\u0142oki przez w\u0142a\u015bciwy, niezale\u017cny, bezstronny i niezawis\u0142y s\u0105d. Doktryna podkre\u015bla, \u017ce konstytucyjne prawo do s\u0105du sk\u0142ada si\u0119 z trzech element\u00f3w:&nbsp; \u25cf prawa uruchomienia procedury przed s\u0105dem,&nbsp; \u25cf prawa do odpowiedniego ukszta\u0142towania procedury [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7047,"featured_media":351048,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/7047"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=351041"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":351055,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351041\/revisions\/351055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/351048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=351041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=351041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=351041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}