{"id":351671,"date":"2024-05-15T13:07:21","date_gmt":"2024-05-15T11:07:21","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=351671"},"modified":"2024-05-15T13:07:22","modified_gmt":"2024-05-15T11:07:22","slug":"stanowisko-organizacji-spolecznych-ws-poprawek-do-senatu-do-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-krs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2024\/05\/15\/stanowisko-organizacji-spolecznych-ws-poprawek-do-senatu-do-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-krs\/","title":{"rendered":"Stanowisko organizacji spo\u0142ecznych ws. poprawek do Senatu do ustawy o zmianie ustawy o KRS"},"content":{"rendered":"\n

STANOWISKO ORGANIZACJI SPO\u0141ECZNYCH <\/strong><\/p>\n\n\n\n

w sprawie poprawek Senatu do ustawy o zmianie ustawy  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

o Krajowej Radzie S\u0105downictwa (druk sejmowy nr 378) <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przywr\u00f3cenie Krajowej Rady S\u0105downictwa do sk\u0142adu zgodnego ze standardami konstytucyjnymi\u00a0i mi\u0119dzynarodowymi jest kluczowe dla odbudowy praworz\u0105dno\u015bci w Polsce. Bez tego pe\u0142ne wy konanie wi\u0105\u017c\u0105cych Polsk\u0119 wyrok\u00f3w europejskich trybuna\u0142\u00f3w nie b\u0119dzie mo\u017cliwe. Funkcjonowanie KRS w obecnym kszta\u0142cie utrwala stan niezgodny z prawem, gdy\u017c umo\u017cliwia nominowanie przez\u00a0ten organ s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rych niezawis\u0142o\u015b\u0107 i bezstronno\u015b\u0107 s\u0105 podwa\u017cane i kt\u00f3rych zasiadanie\u00a0 w sk\u0142adzie s\u0105du nie gwarantuje prawa do sprawiedliwego procesu. Prowadzi to do kwestionowania wydawanych przez nich orzecze\u0144 \u2013 na p\u0142aszczy\u017anie zar\u00f3wno krajowej, jak i europejskiej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Z tego powodu z zadowoleniem przyj\u0119li\u015bmy fakt podj\u0119cia przez obecne w\u0142adze prac ustawodawczych maj\u0105cych na celu przywr\u00f3cenie konstytucyjnego trybu wyboru s\u0119dziowskiej cz\u0119\u015bci KRS,\u00a0 a tym samym zagwarantowanie jej niezale\u017cno\u015bci od polityk\u00f3w. Zaproponowane rozwi\u0105zania nie\u00a0by\u0142y wolne od wad, co znalaz\u0142o odzwierciedlenie w licznych opiniach zg\u0142oszonych do projektu\u00a0ustawy w toku prac legislacyjnych. Niemniej, jego g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenie, przewiduj\u0105ce powr\u00f3t do modelu, w kt\u00f3rym pi\u0119tna\u015bcioro cz\u0142onk\u00f3w KRS jest wybieranych przez s\u0119dzi\u00f3w, jest w pe\u0142ni s\u0142uszne i odpowiada wymogom wynikaj\u0105cym z Konstytucji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

W naszej ocenie, rozwi\u0105za\u0144 tych nie przekre\u015blaj\u0105 zmiany wprowadzone do ustawy na etapie prac\u00a0legislacyjnych w Senacie. Wykre\u015bli\u0142y one z tekstu ustawy regulacje pozbawiaj\u0105ce s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych przy udziale KRS w obecnym sk\u0142adzie biernego prawa wyborczego w pierwszych wyborach\u00a0do Rady. Zmiany zaproponowane przez Senat spotka\u0142y si\u0119 z surow\u0105 krytyk\u0105 ze strony cz\u0119\u015bci\u00a0uczestnik\u00f3w dyskursu publicznego, w tym przedstawicieli \u015brodowisk s\u0119dziowskich, kt\u00f3rzy wskazuj\u0105 na wadliwo\u015b\u0107 funkcjonowania tak powo\u0142anej KRS. Oceny tej nie mo\u017cemy podzieli\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzona poprawka mia\u0142a na celu dostosowanie ustawy do rekomendacji Komisji Weneckiej, zawartych w jej opinii z 8 maja 2024 roku (CDL-PI(2024)009), wydanej na wniosek organ\u00f3w Rady\u00a0 Europy \u2013 co znalaz\u0142o tak\u017ce wyraz w stanowiskach autor\u00f3w poprawki i obecnego na posiedzeniu\u00a0przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci. W opinii tej Komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce blankietowe\u00a0pozbawienie biernego prawa wyborczego wszystkich os\u00f3b powo\u0142anych przy udziale KRS w obecnym sk\u0142adzie budzi w\u0105tpliwo\u015bci pod k\u0105tem zgodno\u015bci z zasad\u0105 proporcjonalno\u015bci \u2013 gdy\u017c nie przewidziano jakiejkolwiek indywidualizacji takiego \u015brodka.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 Komisja zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na szczeg\u00f3ln\u0105 sytuacj\u0119 os\u00f3b powo\u0142anych na pierwsze stanowiska\u00a0s\u0119dziowskie po okresie asesury, to nie jest prawd\u0105, \u017ce jej uwagi odnosi\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do tej grupy os\u00f3b. Zdaniem Komisji, ewentualne zagro\u017cenia dla bezstronno\u015bci Rady w procesie ponownej\u00a0oceny okoliczno\u015bci powo\u0142ania tych s\u0119dzi\u00f3w, w kt\u00f3rym mog\u0142aby bra\u0107 udzia\u0142 KRS, nie mog\u0105 same\u00a0w sobie uzasadnia\u0107 automatycznego pozbawienia biernego prawa wyborczego wszystkich s\u0119dzi\u00f3w\u00a0z tej grupy. Dla zagwarantowania nale\u017cytego i bezstronnego dzia\u0142ania Rady mo\u017cliwe jest bowiem\u00a0wykorzystanie \u015brodk\u00f3w o mniej dolegliwym charakterze, np. wy\u0142\u0105czenia cz\u0142onka KRS od rozpoznawania okre\u015blonej sprawy. W opinii Komisji podkre\u015blono ponadto, \u017ce pozbawienie biernego prawa\u00a0wyborczego mog\u0142oby negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na dyskusj\u0119 na temat statusu os\u00f3b powo\u0142anych w ten\u00a0spos\u00f3b i wydawanych przez nich orzecze\u0144.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Prawd\u0105 jest natomiast, \u017ce Komisja Wenecka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia do\u00a0ustawy kryterium sta\u017cu s\u0119dziowskiego, od kt\u00f3rego dopuszczalne by\u0142oby ubieganie si\u0119 o cz\u0142onkostwo w KRS. Nie znaczy to jednak, \u017ce dopuszczalne jest sformu\u0142owanie tego wymogu w taki spos\u00f3b, by w istocie pozbawi\u0107 wszystkie osoby powo\u0142ane przy udziale Rady w obecnym sk\u0142adzie biernego\u00a0prawa wyborczego. Takie podej\u015bcie stanowi\u0142oby ra\u017c\u0105cy przyk\u0142ad instrumentalizacji prawa i pr\u00f3b\u0119\u00a0obej\u015bcia standardu wskazanego przez Komisj\u0119. Kryterium sta\u017cu powinno wi\u0119c by\u0107 sformu\u0142owane\u00a0w taki spos\u00f3b, by rzeczywi\u015bcie pozostawa\u0142o w bezpo\u015brednim zwi\u0105zku z przyj\u0119tym celem ograniczenia (np. zapewnieniem cz\u0142onkom KRS odpowiedniego poziomu do\u015bwiadczenia) i nie wykracza\u0142o ponad to, co jest konieczne dla jego osi\u0105gni\u0119cia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c to na uwadze, nie traktujemy poprawek Senatu jako swego rodzaju \u201ezgni\u0142ego kompromisu\u201d\u00a0czy politycznego targu, kt\u00f3ry nara\u017ca na szwank proces odbudowy praworz\u0105dno\u015bci w Polsce.\u00a0Zmiany te maj\u0105 bowiem umocowanie w standardach europejskich, na kt\u00f3rych oparta by\u0142a opinia\u00a0Komisji Weneckiej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Nie widzimy tak\u017ce jakichkolwiek podstaw do kwestionowania statusu i legalno\u015bci dzia\u0142a\u0144 KRS,\u00a0 kt\u00f3rej cz\u0142onkowie zostaliby wy\u0142onieni w tak okre\u015blonej procedurze. Konstytucja i europejskie standardy wymagaj\u0105, by w sk\u0142ad Rady wchodzili s\u0119dziowie wybrani przez innych s\u0119dzi\u00f3w. Ustawa,\u00a0tak\u017ce w kszta\u0142cie uwzgl\u0119dniaj\u0105cym poprawki Senatu, standard ten realizuje, gdy\u017c umo\u017cliwia ka\u017cdemu s\u0119dziemu ubieganie si\u0119 o cz\u0142onkostwo w KRS oraz oddanie g\u0142osu w tych wyborach. Przyznanie biernego prawa wyborczego osobom powo\u0142anym przy udziale Rady w obecnym sk\u0142adzie nie oznacza jeszcze, \u017ce kt\u00f3ra\u015b z nich znajdzie si\u0119 w KRS. Aby tak si\u0119 sta\u0142o, taki kandydat b\u0119dzie musia\u0142 uzyska\u0107\u00a0poparcie znacznej cz\u0119\u015bci \u015brodowiska s\u0119dziowskiego. Je\u015bli jednak nawet takie poparcie zdob\u0119dzie,\u00a0to ewentualna negatywna weryfikacja jego statusu w przysz\u0142o\u015bci i z\u0142o\u017cenie go z urz\u0119du doprowadzi\u00a0tak\u017ce do wyga\u015bni\u0119cia jego mandatu w Radzie, o czym stanowi obecnie art. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy\u00a0o KRS. Innymi s\u0142owy, przes\u0105dzona przez europejskie trybuna\u0142y wadliwo\u015b\u0107 sk\u0142ad\u00f3w s\u0105d\u00f3w, w kt\u00f3rych zasiadaj\u0105 s\u0119dziowie powo\u0142ani przy udziale Rady w obecnym sk\u0142adzie, sama w sobie nie przek\u0142ada\u00a0si\u0119 automatycznie na ich zdolno\u015b\u0107 do zasiadania w KRS i sam status tego organu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Wej\u015bcie w \u017cycie ustawy bez odk\u0142adania reformy KRS o kolejny rok umo\u017cliwi\u0142oby powo\u0142anie kilkuset\u00a0s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rych status nie by\u0142by kwestionowany, co pozytywnie wp\u0142yn\u0119\u0142oby na sprawno\u015b\u0107 funkcjonowania pogr\u0105\u017conego w kryzysie s\u0105downictwa. Jednocze\u015bnie jeste\u015bmy \u015bwiadomi, \u017ce omawiana ustawa stanowi jedynie pierwszy krok w kierunku ca\u0142o\u015bciowego przywr\u00f3cenia rz\u0105d\u00f3w\u00a0prawa w Polsce. Potrzebne b\u0119dzie bowiem r\u00f3wnie\u017c przyj\u0119cie kompleksowej regulacji statusu os\u00f3b\u00a0powo\u0142anych z udzia\u0142em KRS w obecnym sk\u0142adzie i wydanych przez nich orzecze\u0144. Niezwykle\u00a0 istotne jest wi\u0119c, aby prace koncepcyjne nad t\u0105 reform\u0105 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jak najszybciej i aby tak\u017ce\u00a0w ich toku uwzgl\u0119dnia\u0107 standardy mi\u0119dzynarodowe, w tym te prezentowane w opiniach Komisji\u00a0 Weneckiej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Helsi\u0144ska Fundacja Praw Cz\u0142owieka <\/p>\n\n\n\n

Forum Obywatelskiego Rozwoju\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Amnesty International Polska <\/p>\n\n\n\n

Fundacja Court Watch Polska <\/p>\n\n\n\n

Sie\u0107 Obywatelska Watchdog Polska <\/p>\n\n\n\n

Towarzystwo Prawnicze w Lublinie<\/p>\n\n\n\n

\n
Przeka\u017c darowizn\u0119 i wspieraj nasz\u0105 misj\u0119\u00a0<\/a><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

STANOWISKO ORGANIZACJI SPO\u0141ECZNYCH  w sprawie poprawek Senatu do ustawy o zmianie ustawy   o Krajowej Radzie S\u0105downictwa (druk sejmowy nr 378)  Przywr\u00f3cenie Krajowej Rady S\u0105downictwa do sk\u0142adu zgodnego ze standardami konstytucyjnymi\u00a0i mi\u0119dzynarodowymi jest kluczowe dla odbudowy praworz\u0105dno\u015bci w Polsce. Bez tego pe\u0142ne wy konanie wi\u0105\u017c\u0105cych Polsk\u0119 wyrok\u00f3w europejskich trybuna\u0142\u00f3w nie b\u0119dzie mo\u017cliwe. Funkcjonowanie KRS w obecnym […]<\/p>\n","protected":false},"author":7047,"featured_media":351672,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/7047"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=351671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":351673,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/351671\/revisions\/351673"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/351672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=351671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=351671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=351671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}