Miesi\u0105c temu na portalu X zaproponowa\u0142em by politycy \u2013 chc\u0105c oprze\u0107 wyb\u00f3r s\u0119dziowskiej cz\u0119\u015bci Krajowej Rady S\u0105downictwa na rekomendacjach \u015brodowiska \u2013 dokonali klarownej autolimitacji w formie uchwa\u0142y Sejmu. Z satysfakcj\u0105 odnotowuj\u0119, \u017ce koalicja rz\u0105dz\u0105ca zamierza przyj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej zobowi\u0105\u017ce si\u0119 do uszanowania woli s\u0119dzi\u00f3w. To krok w dobr\u0105 stron\u0119, ale diabe\u0142, jak zawsze w polskim sporze o wymiar sprawiedliwo\u015bci, tkwi w procedurach. Aby ten swoisty \u201ePlan B\u201d nie sta\u0142 si\u0119 zarzewiem kolejnego kryzysu, musi on spe\u0142ni\u0107 trzy fundamentalne warunki: Sejm musi z\u0142o\u017cy\u0107 jasn\u0105 deklaracj\u0119, zasady wy\u0142aniania kandydat\u00f3w musz\u0105 by\u0107 uznane za uczciwe przez samych s\u0119dzi\u00f3w, a fina\u0142 procesu musi by\u0107 wierny z\u0142o\u017conej obietnicy.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja jest karko\u0142omna. W mocy pozostaje ustawa o KRS w brzmieniu z grudnia 2017 r., kt\u00f3ra ostateczny g\u0142os w procesie wyboru 15 s\u0119dzi\u00f3w-cz\u0142onk\u00f3w Rady przyznaje Sejmowi. Koalicja, kt\u00f3rej nie uda\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 tego prawa, szuka drogi po\u015bredniej. Chce, by to s\u0119dziowie wskazali pos\u0142om, kogo ci powinni poprze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tu pojawia si\u0119 kluczowy sp\u00f3r o nazewnictwo i form\u0119, kt\u00f3ry nie jest jedynie semantyk\u0105. W wezwaniu dziesi\u0119ciu z jedenastu prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w apelacyjnych mowa jest o \u201eopiniowaniu\u201d. W projektach politycznych cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy o \u201ewyborach\u201d. Ta druga nazwa jest prawnie ryzykowna i politycznie nieroztropna. W \u015bwietle prawa wyboru s\u0119dzi\u00f3w do KRS dokonuje Sejm. Ka\u017cda pr\u00f3ba nadania procedurze zbierania g\u0142os\u00f3w s\u0119dziowskich pozor\u00f3w \u201ewybor\u00f3w\u201d, narazi proces na zarzut nielegalno\u015bci i da argument Prezydentowi RP do kwestionowania nominacji. Rozwi\u0105zaniem jest rzetelne, powszechne opiniowanie kandydat\u00f3w przez s\u0119dzi\u00f3w, o kt\u00f3re zadba Sejm \u2013 jako suwerenny dysponent procesu.<\/p>\n\n\n\n
Na razie do zorganizowania \u201cwybor\u00f3w\u201d zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci. Niekt\u00f3rzy prezesi s\u0105d\u00f3w gotowi s\u0105 zwo\u0142a\u0107 zgromadzenia s\u0119dzi\u00f3w, na kt\u00f3rych ci mieliby wyrazi\u0107 swoje zdanie o kandydatach. Tylko co si\u0119 stanie, je\u015bli r\u00f3\u017cne zgromadzenia s\u0119dziowskie przyjm\u0105 odmienne zasady wy\u0142aniania swoich faworyt\u00f3w? Historia zna przypadki, gdy r\u00f3\u017cne zgromadzenia s\u0119dzi\u00f3w stosowa\u0142y r\u00f3\u017cne metody wyra\u017cania opinii o kandydatach na wolne stanowiska s\u0119dziowskie.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b pod ostrza\u0142em krytyki znajduje si\u0119 pomys\u0142, by ka\u017cdy s\u0119dzia m\u00f3g\u0142 poprze\u0107 a\u017c 15 os\u00f3b. A co, je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 zgromadze\u0144 uzna, \u017ce uczciwszy i bardziej reprezentatywny jest system \u201ejeden s\u0119dzia \u2013 jeden g\u0142os\u201d (lub maksymalnie trzy wskazania)? Jak w takim chaosie por\u00f3wna\u0107 wyniki? Co zrobi\u0107, gdy cz\u0119\u015b\u0107 prezes\u00f3w odm\u00f3wi zwo\u0142ania zgromadze\u0144? Nie ma jednolitego samorz\u0105du s\u0119dziowskiego, a zgromadze\u0144 s\u0119dzi\u00f3w jest w Polsce ponad 400. Dlatego Sejm przezrzucaj\u0105c odpowiedzialno\u015b\u0107 za dostarczenie opinii na s\u0119dzi\u00f3w, zamawia sobie k\u0142opoty. Sejm nie musi w uchwale dekretowa\u0107 ka\u017cdego technicznego detalu, ale musi wskaza\u0107 jeden, neutralny o\u015brodek koordynuj\u0105cy, kt\u00f3ry dostarczy s\u0119dziom jasn\u0105 \u201emap\u0119 drogow\u0105\u201d. Bez tego \u201ePlan B\u201d utonie w proceduralnym ba\u0142aganie.<\/p>\n\n\n\n
\u017beby opiniowanie spe\u0142ni\u0142o swoj\u0105 funkcj\u0119, musi w nim wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w. Legitymacja tego procesu zale\u017cy od zaufania. Je\u015bli organizacja procesu zostanie powierzona Ministerstwu Sprawiedliwo\u015bci i nominowanym przez resort prezesom, wynik zawsze b\u0119dzie obarczony cieniem podejrze\u0144 o sterowalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia operacyjnego, zebranie rzetelnych, anonimowych opinii od blisko dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy s\u0119dzi\u00f3w to zadanie por\u00f3wnywalne do bada\u0144 ankietowych. It\u2019s not rocket science<\/em>. Wymaga jednak do\u015bwiadczenia w realizacji takich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, kt\u00f3rego \u2013 przy ca\u0142ym szacunku \u2013 ani resort sprawiedliwo\u015bci, ani prezesi s\u0105d\u00f3w nie posiadaj\u0105. Na razie na stole mamy przepis na frekwencyjn\u0105 i merytoryczn\u0105 katastrof\u0119. O jej skali pos\u0142owie przekonaj\u0105 si\u0119 za jaki\u015b miesi\u0105c, gdy b\u0119dzie ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Ale by\u0107 mo\u017ce komu\u015b zale\u017cy, aby przeprowadzi\u0107 ca\u0142y proces w taki spos\u00f3b, \u017ce wezm\u0105 w nim udzia\u0142 wy\u0142\u0105cznie s\u0119dziowie sympatyzuj\u0105cy z Ministrem \u017burkiem?<\/p>\n\n\n\n Politycy partii tworz\u0105cych Koalicj\u0119 15X obiecywali \u201eoddanie KRS s\u0119dziom\u201d, wi\u0119c to oni potrzebuj\u0105 rzetelnych \u201eprawybor\u00f3w\u201d, a nie ministerstwo lub liderzy s\u0119dziowskich organizacji. Krytycy z prawej strony podnosz\u0105 alarm, \u017ce to pr\u00f3ba obej\u015bcia ustawy. Niekoniecznie. Marsza\u0142ek Sejmu, zgodnie z art. 11a ust. 6 ustawy o KRS (uchwalonej nota bene przez Zjednoczon\u0105 Prawic\u0119), jest nawet zobowi\u0105zany do zasi\u0119gania informacji o kandydatach.<\/p>\n\n\n\n Nic nie stoi na przeszkodzie, by Sejm dzia\u0142aj\u0105c w duchu ustawy zleci\u0142 zbadanie opinii \u015brodowiska s\u0119dziowskiego. Marsza\u0142ek lub Prezydium Sejmu mogliby powo\u0142a\u0107 zesp\u00f3\u0142 neutralnych ekspert\u00f3w \u2013 os\u00f3b potrafi\u0105cych zarz\u0105dza\u0107 badaniami spo\u0142ecznymi i znaj\u0105cych s\u0105downictwo \u2013 kt\u00f3rzy skoordynowaliby proces w ca\u0142ym kraju. Taki zesp\u00f3\u0142 dawa\u0142by s\u0119dziom poczucie bezpiecze\u0144stwa i pewno\u015b\u0107, \u017ce ich g\u0142os nie zostanie zmarnowany.<\/p>\n\n\n\n Tylko procedura uznana za poufn\u0105, uczciw\u0105 i reprezentatywn\u0105 pozwoli na wyb\u00f3r cz\u0142onk\u00f3w KRS, kt\u00f3ry zyska powszechne uznanie. Ka\u017cda inna droga \u2013 zw\u0142aszcza ta \u201ena rympa\u0142\u201d, z ordynacj\u0105 premiuj\u0105c\u0105 \u015brodowiska sprzyjaj\u0105ce aktualnej w\u0142adzy \u2013 sko\u0144czy si\u0119 bojkotem, brakiem legitymacji i kolejn\u0105 dekad\u0105 podwa\u017cania wa\u017cno\u015bci najwa\u017cniejszego organu stoj\u0105cego na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w. Czas na profesjonalizm, nie na partyjn\u0105 improwizacj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bartosz Pilitowski, Prezes Fundacji Court Watch Polska Miesi\u0105c temu na portalu X zaproponowa\u0142em by politycy \u2013 chc\u0105c oprze\u0107 wyb\u00f3r s\u0119dziowskiej cz\u0119\u015bci Krajowej Rady S\u0105downictwa na rekomendacjach \u015brodowiska \u2013 dokonali klarownej autolimitacji w formie uchwa\u0142y Sejmu. Z satysfakcj\u0105 odnotowuj\u0119, \u017ce koalicja rz\u0105dz\u0105ca zamierza przyj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej zobowi\u0105\u017ce si\u0119 do uszanowania woli s\u0119dzi\u00f3w. To krok w […]<\/p>\n","protected":false},"author":10061,"featured_media":352629,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[12,102,26],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/353511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/10061"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=353511"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/353511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":353515,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/353511\/revisions\/353515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/352629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=353511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=353511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=353511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Sejm jako gospodarz, a nie fasada<\/h2>\n\n\n\n