{"id":6458,"date":"2013-11-10T12:59:37","date_gmt":"2013-11-10T11:59:37","guid":{"rendered":"http:\/\/courtwatch.pl\/?p=6458"},"modified":"2013-11-10T12:59:37","modified_gmt":"2013-11-10T11:59:37","slug":"jaka-interpretacja-prawa-w-polskim-sadzie-rp-pl-strona-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2013\/11\/10\/jaka-interpretacja-prawa-w-polskim-sadzie-rp-pl-strona-2\/","title":{"rendered":"Jaka interpretacja prawa w polskim s\u0105dzie? | rp.pl | strona 2"},"content":{"rendered":"

Jaka interpretacja prawa w polskim s\u0105dzie?<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Adwokat Tomasz Tadeusz Koncewicz kre\u015bli na \u0142amach „RZ” obraz „dobrego s\u0105dzenia”, tj. takiego, gdy s\u0119dzia nie chowa si\u0119 za przepisami, nie umyka w hermetyczny \u017cargon, ale jasno uzasadnia decyzj\u0119. „Dobrzy s\u0119dziowie” s\u0105 coraz pilniej potrzebni, gdy\u017c<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

obywatele coraz cz\u0119\u015bciej oczekuj\u0105, \u017ce<\/strong> minimum racjonalno\u015bci i sp\u00f3jno\u015bci regulacji prawnej zostan\u0105 zapewnione w drodze interpretacji, a orzeczenie s\u0105dowe b\u0119dzie czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c suchym wydrukiem komputerowym powtarzaj\u0105cym, to czego (nie)zapisano w przepisie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Tymczasem,<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

S\u0119dziowie polscy twierdz\u0105, \u017ce stosuj\u0105 tylko przepisy<\/strong> i nie mo\u017cna im z tego powodu czyni\u0107 zarzutu. Ich zdaniem jedynym winowajc\u0105 jest ustawodawca<\/strong>, kt\u00f3ry pewnych kwestii nie przewidzia\u0142, nie dookre\u015bli\u0142 etc.<\/strong> Tej linii obrony nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 zupe\u0142nie, ale nie mo\u017ce ona zwalnia\u0107 s\u0119dziego zupe\u0142nie z odpowiedzialno\u015bci za rozstrzygni\u0119cie<\/strong>. Obrona zastanego status quo podkre\u015bla dramat sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znajdujemy, poniewa\u017c dla s\u0119dzi\u00f3w polskich istniej\u0105 tylko dwa ekstrema<\/strong> pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi chcieliby si\u0119 porusza\u0107: proste stosowanie przepis\u00f3<\/strong>w na jednym biegunie albo interwencja<\/strong> ustawodawcza na drugim. […] Jest oczywiste, \u017ce s\u0105dy nie mog\u0105 zawsze interpretowa\u0107 przepis\u00f3w w spos\u00f3b \u201etw\u00f3rczy”, bo to sprowadzi\u0142oby proces interpretacji do absurdu. W przewa\u017caj\u0105cej liczbie spraw b\u0119dziemy mieli do czynienia z tzw. \u201esprawami \u0142atwymi”, w kt\u00f3rych wystarczy prosty zabieg wyk\u0142adni j\u0119zykowej. To co natomiast wywo\u0142uje m\u00f3j sprzeciw, to \u0142atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 s\u0119dzia polski uznaje \u017ce interpretacja musi si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w momencie uznania, \u017ce przepis jest rzekomo jasny albo nie mo\u017ce si\u0119 w og\u00f3le rozpocz\u0105\u0107, bo przepis jest niejasny<\/strong>.<\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Koncewicz przypomina, \u017ce<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

S\u0105dy mamy w\u0142a\u015bnie po to, aby wy\u0142o\u017cy\u0107 i interpretowa\u0107, to co jest niejasne i nieprecyzyjne<\/strong>. Takie uj\u0119cie nie musi wcale oznacza\u0107 dowolno\u015bci<\/strong> i arbitralno\u015bci. Pomi\u0119dzy ekstremami istnieje bowiem szara strefa, kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie dobrzy s\u0119dziowie powinni zagospodarowa\u0107 umiej\u0119tnie rekonstruowanymi regu\u0142ami i umie\u015bci\u0107 przepis prawny w szerszym kontek\u015bcie normatywnym. Do s\u0105du idziemy po tak\u0105 w\u0142a\u015bnie \u201enadwy\u017ck\u0119 ponad przepis”.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Taka sytuacja, rzecz jasna, do pewnego stopnia cechuje wszystkie systemy prawa cywilnego, nie tylko polski. W odr\u00f3\u017cnieniu od systemu common law, w tych pierwszych s\u0119dzia ma wiele cech urz\u0119dnika. Niemniej, zawsze dysponuje pewn\u0105 (znaczn\u0105) w\u0142adz\u0105 dyskrecjonaln\u0105, kt\u00f3r\u0105 powinien umie\u0107 dobrze zagospodarowa\u0107:<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\u201eDobre s\u0105dzenie” dzisiaj oznacza gotowo\u015b\u0107 wa\u017cenia r\u00f3\u017cnych argument\u00f3w i refleksyjnego odczytywania suchych przepis\u00f3w. S\u0119dzia powinien wiedzie\u0107, jak umiej\u0119tnie korzysta\u0107 ze swojej dyskrecjonalno\u015bci i czu\u0107, gdzie le\u017cy granica, kt\u00f3rej nie powinien przekracza\u0107. Tymczasem interpretacyjny \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyje polski s\u0119dzia jest niestety nieskomplikowany.[…] W konsekwencji mamy \u201esprawiedliwo\u015b\u0107 z ta\u015bmy”<\/strong> (okre\u015blenie samych s\u0119dzi\u00f3w w czasie jednego z prowadzonych wyk\u0142ad\u00f3w!), w kt\u00f3rej s\u0105d jest mistrzem w sztuce technokratycznej interpretacji, nosz\u0105cej pozory poprawno\u015bci, a w rzeczywisto\u015bci kompromituj\u0105cej si\u0119 bezkrytyczn\u0105 akceptacj\u0105 sylogizmu prawniczego<\/strong> gwarantuj\u0105cego spok\u00f3j, \u017ce s\u0105d wy\u017cszej instancji takiego orzeczenia nie uchyli<\/strong> (tak sami s\u0119dziowie w czasie wyk\u0142ad\u00f3w).<\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

Pytanie, na ile zmiana tej patowej sytuacji jest mo\u017cliwa w ramach obecnego systemu prawa; autor sugeruje, \u017ce znaczny\u00a0 potencja\u0142 zmiany le\u017cy w konstruktywnym podej\u015bciu interpretacyjnym, a wi\u0119c po stronie samych s\u0119dzi\u00f3w:<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Polska dyskusja o s\u0105dzeniu jest ca\u0142y czas zdominowana przez perspektyw\u0119 negatywn\u0105 eksponuj\u0105c\u0105 to \u201eczego s\u0119dzia nie mo\u017ce zrobi\u0107”.<\/strong> Nowoczesne my\u015blenie o interpretacji powinno natomiast eksponowa\u0107 bardziej wymagaj\u0105c\u0105 perspektyw\u0119 pozytywn<\/strong>\u0105, a wi\u0119c co s\u0105dy musz\u0105 robi\u0107<\/strong> aby zas\u0142ugiwa\u0107 na miano \u201es\u0105d\u00f3w prawa”. Takie pozytywne s\u0105dzenie jest nastawione na konstruktywne (z r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015bci\u0105, a wi\u0119c i tak\u017ce wstrzemi\u0119\u017aliwe) rekonstruowanie prawa, czyli proces kt\u00f3ry dzisiaj w coraz bardziej skomplikowanym i zglobalizowanym \u015bwiecie nie ma jasnych i jednoznacznych granic, kt\u00f3ry nie da si\u0119 zmierzy\u0107 i do ko\u0144ca zracjonalizowa\u0107, kt\u00f3ry coraz cz\u0119\u015bciej wymaga od s\u0119dziego wychodzenia poza granice swojego systemu prawnego i patrzenia w kierunku s\u0105d\u00f3w i prawa innych ni\u017c polskie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

I opinia bliska misji Fundacji:<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Obrona za wszelk\u0105 cen\u0119 i taksowanie ka\u017cdej krytyki pod adresem s\u0105d\u00f3w jako ataku na ich niezawis\u0142o\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 wyrz\u0105dza ogromne szkody przede wszystkim samym s\u0119dziom<\/strong>. Utrwala ich obraz jako grupy zawodowej, kt\u00f3ra widzi b\u0142\u0119dy wsz\u0119dzie tylko nie u siebie i nie umie pchn\u0105\u0107 dyskusji o sobie na nowe tory. Polski wymiar sprawiedliwo\u015bci stoi nie tylko<\/strong> przed wyzwaniem reformy instytucjonalnej i ustrojowej, ale przede wszystkim przed konieczno\u015bci\u0105 zmiany j\u0119zyka, kt\u00f3rym s\u0119dziowie m\u00f3wi\u0105 my\u015bl\u0105c o prawie i o swojej funkcji s\u0105dzenia.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jaka interpretacja prawa w polskim s\u0105dzie?   Adwokat Tomasz Tadeusz Koncewicz kre\u015bli na \u0142amach „RZ” obraz „dobrego s\u0105dzenia”, tj. takiego, gdy s\u0119dzia nie chowa si\u0119 za przepisami, nie umyka w hermetyczny \u017cargon, ale jasno uzasadnia decyzj\u0119. „Dobrzy s\u0119dziowie” s\u0105 coraz pilniej potrzebni, gdy\u017c   obywatele coraz cz\u0119\u015bciej oczekuj\u0105, \u017ce minimum racjonalno\u015bci i sp\u00f3jno\u015bci regulacji prawnej […]<\/p>\n","protected":false},"author":625,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[13,117],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/625"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=6458"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6459,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/6458\/revisions\/6459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=6458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=6458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=6458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}