{"id":7453,"date":"2014-10-08T16:03:09","date_gmt":"2014-10-08T14:03:09","guid":{"rendered":"https:\/\/courtwatch.pl\/?p=7453"},"modified":"2014-10-08T17:38:39","modified_gmt":"2014-10-08T15:38:39","slug":"pelna-relacja-z-konferencji-30-09-2014","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/courtwatch.pl\/blog\/2014\/10\/08\/pelna-relacja-z-konferencji-30-09-2014\/","title":{"rendered":"Pe\u0142na relacja z konferencji 30.09.2014"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Relacja z konferencji podsumowuj\u0105cej IV cykl Obywatelskiego Monitoringu S\u0105d\u00f3w<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dniu 30 wrze\u015bnia 2014 roku odby\u0142a si\u0119 konferencja Fundacji Court Watch Polska, podsumowuj\u0105ca czwarty cykl Obywatelskiego Monitoringu S\u0105d\u00f3w. Projekt finansowany by\u0142 ze \u015brodk\u00f3w Szwajcarsko-Polskiego Programu Wsp\u00f3\u0142pracy, za\u015b obrady tradycyjnie odbywa\u0142y si\u0119 w siedzibie Fundacji im. Stefana Batorego w Warszawie. W tym roku, has\u0142o przewodnie konferencji brzmia\u0142o: &#8222;<em><strong>Czy po\u0142owa os\u00f3b musi wyj\u015b\u0107 z s\u0105du niezadowolona? Sprawiedliwo\u015b\u0107 proceduralna a realia polskiego s\u0105downictwa<\/strong><\/em>&#8222;.<br \/>\nUdzia\u0142 w konferencji wzi\u0119\u0142o ok. 85 os\u00f3b, w tym cz\u0142onkowie Krajowej Rady S\u0105downictwa, liczni prezesi oraz s\u0119dziowie kilkunastu S\u0105d\u00f3w Okr\u0119gowych i Rejonowych z ca\u0142ej Polski, a tak\u017ce przedstawiciele organizacji pozarz\u0105dowych i dziennikarze. W imieniu Pierwszej Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego \u2013 prof. Ma\u0142gorzaty Gersdorf \u2013 konferencj\u0119 otworzy\u0142 s\u0119dzia SN Henryk Pietrzkowski.<strong><\/strong><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Prezentacja wynik\u00f3w monitoringu<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pierwszej cz\u0119\u015bci spotkania Prezes Fundacji, Bartosz Pilitowski zaprezentowa\u0142 g\u0142\u00f3wne ustalenia monitoringu prowadzonego od lipca 2013 do lipca 2014 przez 547 wolontariuszy. Wyniki oparto na ponad 5500 obserwacji z rekordowej liczby 147 s\u0105d\u00f3w wszystkich instancji \u2013 zar\u00f3wno powszechnych jak i , w mniejszo\u015bci, administracyjnych. Nast\u0119pnie, wzorem lat ubieg\u0142ych, przedstawione zosta\u0142y wyniki obserwacji w trzech kluczowych sferach: organizacji pracy s\u0105du, przestrzeganiu zasady jawno\u015bci oraz traktowaniu uczestnik\u00f3w rozpraw przez s\u0119dzi\u00f3w. Niestety, mimo \u017ce w zesz\u0142ym roku uda\u0142o si\u0119 odnotowa\u0107 wyra\u017an\u0105 popraw\u0119 w tych kluczowych obszarach, zw\u0142aszcza w s\u0105dach monitorowanych najcz\u0119\u015bciej, w tym roku wyniki by\u0142y mniej optymistyczne &#8211; trend ten nie utrzyma\u0142 si\u0119: 52% posiedze\u0144 zacz\u0119\u0142o si\u0119 z op\u00f3\u017anieniem, 13% zaplanowanych posiedze\u0144 &#8222;spad\u0142o&#8221; z wokandy, prokuratorzy przebywali na sali poza czasem rozprawy w przypadku 16% posiedze\u0144 karnych. W przypadku 5% posiedze\u0144 s\u0119dziowie wypytywali lub kwestionowali prawo obserwatora do pozostania w sali rozpraw &#8211; mia\u0142o to miejsce zw\u0142aszcza w s\u0105dach po raz pierwszy obj\u0119tych monitoringiem, co, z kolei, \u015bwiadczy o tym, i\u017c w pozosta\u0142ych s\u0105dach &#8222;oswojono&#8221; si\u0119 ju\u017c z obecno\u015bci\u0105 publiczno\u015bci. Szczeg\u00f3\u0142y znale\u017a\u0107 mo\u017cna w raporcie, dost\u0119pnym na stronie www.courtwatch.pl. Wyniki monitoringu om\u00f3wiono tak\u017ce w kilku publikacjach, m.in. wywiadzie z Bartoszem Pilitowskim na \u0142amach &#8222;RZ&#8221; (zob. zak\u0142adk\u0119 &#8222;Court Watch w mediach&#8221;).<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/qDOZyJ4hOtI\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Dyskusja panelowa<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Udzia\u0142 w dyskusji panelowej wzi\u0119li:\u00a0 <strong>dr Ma\u0142gorzata Niesiob\u0119dzka<\/strong> \u2013 adiunkt w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Gda\u0144skiego, autorka pionierskich w Polsce bada\u0144 nad sprawiedliwo\u015bci\u0105 proceduraln\u0105 w kontek\u015bcie systemu podatkowego oraz troje reprezentant\u00f3w \u015brodowiska s\u0119dziowskiego: <strong>SSO Maciej Str\u0105czy\u0144ski<\/strong> \u2013 prezes Stowarzyszenia S\u0119dzi\u00f3w Polskich IUSTITIA; <strong>SSO El\u017cbieta Makolus <\/strong>\u2013 wiceprezes S\u0105du Okr\u0119gowego w Toruniu (w zast\u0119pstwie chorej SSO Ewy Waszkiewicz), a tak\u017ce <strong>SSO Waldemar \u017burek<\/strong> \u2013 Rzecznik Prasowy Krajowej Rady S\u0105downictwa, wiceprezes zarz\u0105du Stowarzyszenia S\u0119dzi\u00f3w Themis. Dyskusj\u0119 moderowa\u0142 <strong>dr Stanis\u0142aw Burdziej<\/strong>, cz\u0142onek zarz\u0105du Fundacji Court Watch Polska.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ramach wprowadzenia do dyskusji, dr Ma\u0142gorzata Niesiob\u0119dzka przybli\u017cy\u0142a zebranym koncepcj\u0119 sprawiedliwo\u015bci proceduralnej. Koncepcja ta, rozwijana od lat 70. XX wieku zw\u0142aszcza w USA, Wielkiej Brytanii i Australii, g\u0142osi, i\u017c w ocenie stopnia sprawiedliwo\u015bci danego rozstrzygni\u0119cia (np. orzeczenia s\u0105du), ludzie kieruj\u0105 si\u0119 nie tylko tre\u015bci\u0105 decyzji, lecz r\u00f3wnie\u017c tym, w jaki spos\u00f3b ona zapad\u0142a i zosta\u0142a zakomunikowana. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywa spos\u00f3b potraktowania przez osob\u0119 podejmuj\u0105c\u0105 decyzj\u0119, stworzenie mo\u017cliwo\u015bci zabrania g\u0142osu oraz neutralno\u015b\u0107 decydenta. Na przyk\u0142adzie decyzji organ\u00f3w podatkowych, dr Niesiob\u0119dzka wskaza\u0142a, \u017ce oci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 z p\u0142atno\u015bciami podatnicy lepiej reaguj\u0105 na strategi\u0119 &#8222;mi\u0119kk\u0105&#8221;, np. przyjazne listy przypominaj\u0105ce o konieczno\u015bci korekty zeznania lub p\u0142atno\u015bci, ni\u017c na komunikaty &#8222;agresywne&#8221;\/&#8221;twarde&#8221;, zawieraj\u0105ce np. gro\u017ab\u0119 sankcji.<br \/>\nPozosta\u0142ych panelist\u00f3w poproszono o pr\u00f3b\u0119 odpowiedzi na tytu\u0142owe pytanie konferencji, w oparciu o zarysowan\u0105 koncepcj\u0119 sprawiedliwo\u015bci proceduralnej oraz w\u0142asne do\u015bwiadczenia z sali s\u0105dowej.<br \/>\nS\u0119dzia Waldemar \u017burek zarysowa\u0142 kontekst historyczny, warunkuj\u0105cy &#8211; jego zdaniem &#8211; zagadnienie poczucia sprawiedliwo\u015bci w polskich s\u0105dach. Tradycja sarmacka zawiera liczne przyk\u0142ady lekcewa\u017cenia wyrok\u00f3w s\u0105d\u00f3w oraz tolerancji dla takiego lekcewa\u017cenia. Przyk\u0142adem zachowanie Samuela \u0141aszcza-Tuczapskiego, Stra\u017cnika Wielkiego Koronnego, kt\u00f3ry w XVII wieku mia\u0142 chwali\u0107 si\u0119, \u017ce 236 niewykonanymi wyrokami skazuj\u0105cymi s\u0105du podbija sobie po\u0142y p\u0142aszcza. Niestety, lata zabor\u00f3w i okupacji, a tak\u017ce do\u015bwiadczenie komunizmu, nie pozwoli\u0142y na wykszta\u0142cenie si\u0119 zasady praworz\u0105dno\u015bci. Te obci\u0105\u017cenia do dzi\u015b pokutuj\u0105 i wp\u0142ywaj\u0105 na obni\u017cenie autorytetu s\u0105d\u00f3w. Wskaza\u0142 tak\u017ce na praktyczne ograniczenia mo\u017cliwo\u015bci zabiegania przez s\u0119dziego o wi\u0119ksze poczucie sprawiedliwo\u015bci proceduralnej przez s\u0119dzi\u00f3w &#8211; trudno o stworzenie mo\u017cliwo\u015bci zabrania g\u0142osu, gdy na rozpraw\u0119 apelacyjn\u0105 (sprawdzenie obecno\u015bci, referat s\u0119dziego, g\u0142osy stron, wyrokowanie) przewidziano zaledwie p\u00f3\u0142 godziny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiceprezes SO w Toruniu, s\u0119dzia El\u017cbieta Makolus zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce na pierwszy rzut oka, na tytu\u0142owe pytanie konferencji narzuca si\u0119 odpowied\u017a: oczywi\u015bcie, \u017ce po\u0142owa musi wyj\u015b\u0107 niezadowolona. Przy bli\u017cszym zastanowieniu, jednak, okazuje si\u0119, \u017ce poczucie sprawiedliwo\u015bci jest istotne nie tylko w kontek\u015bcie stron post\u0119powania, lecz dotyczy tak\u017ce innych uczestnik\u00f3w post\u0119powania &#8211; bieg\u0142ych, \u015bwiadk\u00f3w, pe\u0142nomocnik\u00f3w, publiczno\u015bci. Te za\u015b oceniaj\u0105 sw\u00f3j kontakt z s\u0105dem w spos\u00f3b bardziej obiektywny, ni\u017c strony; tu w\u0142a\u015bnie pojawia si\u0119 rola dla sprawiedliwo\u015bci proceduralnej. Oceny pracy s\u0105d\u00f3w &#8211; i ich autorytet &#8211; systematycznie os\u0142abiaj\u0105 media oraz politycy. Dop\u00f3ki politycy &#8211; np. pos\u0142owie &#8211; publicznie deklaruj\u0105, \u017ce nie b\u0119d\u0105 wykonywa\u0107 prawomocnych wyrok\u00f3w s\u0105du &#8211; dop\u00f3ty trudno b\u0119dzie odbudowa\u0107 wizerunek s\u0105d\u00f3w.<br \/>\nS\u0119dzia Maciej Str\u0105czy\u0144ski wyrazi\u0142 opini\u0119, \u017ce w obecnych warunkach prawnych i organizacyjnych, w du\u017cym stopniu b\u0119d\u0105cych poza zasi\u0119giem mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania samych s\u0119dzi\u00f3w, z s\u0105du niezadowolona wyj\u015b\u0107 musi nie po\u0142owa ludzi, a wr\u0119cz 70%. Wynika to z tego, i\u017c tylko cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b idzie do s\u0105du, by faktycznie rozstrzygn\u0105\u0107 sp\u00f3r. Spora cz\u0119\u015b\u0107 spraw to zwyk\u0142e przewlekanie post\u0119powania, gdy\u017c obecne prawo nagradza nieregulowanie zobowi\u0105za\u0144. W\u00f3wczas, nawet osoba, kt\u00f3ra wygrywa spraw\u0119 b\u0119dzie niezadowolona, gdy\u017c proces ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 niemi\u0142osiernie d\u0142ugo. Bardziej zadowolony mo\u017ce by\u0107 przegrany &#8211; bo zyska\u0142 3 lata. Inna kategoria to sprawy niepotrzebnie wnoszone do s\u0105du, bez najmniejszej szansy na wygran\u0105. Wielka liczba tego typu spraw obni\u017ca sprawno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w oraz ich wizerunek. Rozwi\u0105zania wida\u0107 dwa: poprawa dost\u0119pu do pomocy prawnej oraz zmiany prawne, kt\u00f3rych celem b\u0119dzie doprowadzenie do tego, \u017ce nie b\u0119dzie si\u0119 niepotrzebnie wnosi\u0107 spraw do s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podobne rozr\u00f3\u017cnienie zaproponowa\u0142 s\u0119dzia \u017burek. W sprawach karnych, jego zdaniem, przewa\u017ca\u0107 b\u0119d\u0105 osoby niezadowolone, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to osoby winne. Natomiast w sprawach cywilnych jest wi\u0119ksze pole dla kwestii zwi\u0105zanych ze sprawiedliwo\u015bci\u0105 proceduraln\u0105. Przypomnia\u0142 te\u017c, \u017ce kwestie te s\u0105 wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie zainteresowania medi\u00f3w. O tym, \u017ce jest pewne pole do poprawy mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce w\u015br\u00f3d tych os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y bezpo\u015bredni kontakt z s\u0105dem, odsetek zadowolonych ze sposobu funkcjonowania s\u0105d\u00f3w jest wy\u017cszy, ni\u017c w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy ich prac\u0119 znaj\u0105 jedynie z medi\u00f3w.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/konferencja_2014.png\"><\/p>\n<p>fot. \u0141ukasz Krzywda<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Pytania z sali<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">W drugiej cz\u0119\u015bci dyskusji g\u0142os zabra\u0142o kilkana\u015bcie os\u00f3b z publiczno\u015bci. Niestety, nie wszyscy zainteresowani zd\u0105\u017cyli zada\u0107 pytanie. Dyskusja by\u0142a ciekawa, a momentami nawet emocjonalna i burzliwa. <strong>S\u0119dzia Ryszard Riedel<\/strong> z Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci przypomnia\u0142 maksym\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej &#8222;s\u0119dzi\u00f3w szanujemy za to, jacy by\u0107 powinni, a nie za to jacy s\u0105&#8221;. <strong>Dr Adriana Bartnik<\/strong> w swojej wypowiedzi poruszy\u0142a kilka kwestii, m.in. wyrazi\u0142a zaniepokojenie faktem przesadnego, jej zdaniem, skupiania si\u0119 na wizerunku medialnym s\u0105d\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w, a nie ich realnej pracy. Podkre\u015bla\u0142a te\u017c, \u017ce jest potrzeba szkole\u0144 dla s\u0119dzi\u00f3w i innych przedstawicieli zawod\u00f3w prawniczych, z zakresu radzenia sobie z frustracj\u0105 i agresj\u0105. <strong>Dr Adam Niedzielski<\/strong>, dyrektor Departamentu Strategii i Deregulacji w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na problem ca\u0142o\u015bciowego spojrzenia na prac\u0119 s\u0105du. Stwierdzi\u0142, \u017ce mimo podzia\u0142u kompetencji (o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 m.in. s\u0119dzia Str\u0105czy\u0144ski), obywatele oczekuj\u0105 ca\u0142o\u015bciowej &#8222;us\u0142ugi&#8221;. <strong>S\u0119dzia Anna Czapracka<\/strong> z KSSiP przedstawi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 szkoleniow\u0105 prowadzon\u0105 przez Szko\u0142\u0119, jako jedn\u0105 z odpowiedzi na wyzwania w zakresie sprawiedliwo\u015bci proceduralnej. Pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce dwa g\u0142osy obywateli, skar\u017c\u0105cych si\u0119 na osobiste poczucie krzywdy w relacjach z s\u0105dem. W obu przypadkach, s\u0119dzia Waldemar \u017burek podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia pewnych og\u00f3lnych zasad post\u0119powania przed s\u0105dem, bez wchodzenia w szczeg\u00f3\u0142y sprawy czy pr\u00f3b udzielania pomocy prawnej.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Wolontariusze<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na zako\u0144czenie, jak co roku, uhonorowano najaktywniejszych obserwator\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali najwi\u0119kszej liczby dobrych jako\u015bciowo i bogatych w cytaty obserwacji oraz wykazali si\u0119 najwi\u0119kszym zaanga\u017cowaniem na r\u00f3\u017cnych etapach monitoringu pracy s\u0105d\u00f3w. Byli to: Jacek Jagodzi\u0144ski z Warszawy, Cecylia Granatowska z Bia\u0142egostoku, Urszula Kierdelewicz z Bia\u0142egostoku, Magdalena Kiliszek z Torunia, Ewa B\u0105czkowska z Krakowa oraz Patrycja Borysowska z Torunia. Wyr\u00f3\u017cnieni wolontariusze otrzymali pami\u0105tkowe dyplomy, fundacyjne gad\u017cety oraz nagrody ksi\u0105\u017ckowe, ufundowane przez Wydawnictwo C.H. Beck. Go\u015bci po\u017cegna\u0142 prezes Fundacji \u2013 Bartosz Pilitowski, po czym dyskusj\u0119 kontynuowano w kuluarach.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/courtwatch.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/konferencja_2014_wolontariusze.png\"><\/p>\n<p>fot. \u0141ukasz Krzywda<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Relacja z konferencji podsumowuj\u0105cej IV cykl Obywatelskiego Monitoringu S\u0105d\u00f3w W dniu 30 wrze\u015bnia 2014 roku odby\u0142a si\u0119 konferencja Fundacji Court Watch Polska, podsumowuj\u0105ca czwarty cykl Obywatelskiego Monitoringu S\u0105d\u00f3w. Projekt finansowany by\u0142 ze \u015brodk\u00f3w Szwajcarsko-Polskiego Programu Wsp\u00f3\u0142pracy, za\u015b obrady tradycyjnie odbywa\u0142y si\u0119 w siedzibie Fundacji im. Stefana Batorego w Warszawie. W tym roku, has\u0142o przewodnie konferencji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":293,"featured_media":7476,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/7453"}],"collection":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/users\/293"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/comments?post=7453"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/7453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7480,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/posts\/7453\/revisions\/7480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media\/7476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/media?parent=7453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/categories?post=7453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/courtwatch.pl\/api\/wp\/v2\/tags?post=7453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}