Relacja z konferencji “Sądy przyjazne dla wszystkich”

12 kwietnia 2019 roku w Warszawie odbyła się zorganizowana przez Fundację Court Watch Polska konferencja Sądy przyjazne dla Wszystkich. Dostępność sądów dla osób zagrożonych wykluczeniem.

Zakresem tematycznym konferencja objęła zagadnienia dostępności sądów dla osób zagrożonych wykluczeniem i osób z niepełnosprawnościami, zasad projektowania uniwersalnego oraz komunikacji i zasad savoir-vivre’u w kontaktach z osobami niepełnosprawnymi.

Wśród ponad 100 gości z całej Polski znaleźli się między innymi prezesi i wiceprezesi sądów, sędziowie, dyrektorzy wydziałów gospodarczych, pracownicy administracyjni sądów oraz biur obsługi interesantów.

Głównymi celami konferencji było zwrócenie uwagi na problemy osób zagrożonych wykluczeniem, edukacja pracowników sądów w zakresie komunikacji z osobami z niepełnosprawnościami, stworzenie platformy wymiany doświadczeń oraz przedstawienie wymogów Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Przeprowadzono również szkolenia i warsztaty, mające na celu zwiększenie świadomości, poszerzenie wiedzy oraz zdobycie praktycznych umiejętności.

Konferencję zainaugurowało wystąpienie profesor Małgorzaty Fuszary, dyrektorki Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, autorki cyklu badań na temat korzystania przez Polaków z instytucji wymiaru sprawiedliwości oraz pełnomocniczki rządu do spraw równego traktowania w latach 2014-2015. Pani Profesor w krótkim wykładzie przedstawiła główne problemy, z jakimi stykają się na co dzień osoby z niepełnosprawnościami i zagrożone społecznym wykluczeniem oraz podkreśliła potrzebę edukacji i ciągłego zwiększania świadomości pracowników administracji publicznej w tym zakresie.

Następnie, prezes Fundacji Court Watch Polska Bartosz Pilitowski przedstawił wyniki badań na temat dostępności budynków sądów dla osób z niepełnosprawnościami, przeprowadzonych przez Fundację w ramach Obywatelskiego Monitoringu Sądów.

Podczas konferencji sesję praktyczną pod tytułem Obsługa osób zagrożonych wykluczeniem społecznym przeprowadziła mec. dr Katarzyna Julia Kowalska z Uniwersytetu Warszawskiego.

Moje warsztaty miały na celu uwrażliwić pracowników sądów na sytuacje życiowe, z którymi na co dzień borykają się osoby zagrożone społecznym wykluczeniem lub społecznie wykluczone. Problemy życiowe tych osób w bezpośredni sposób przekładają się na ich specyficzne potrzeby w kontakcie z wymiarem sprawiedliwości. Razem z uczestnikami warsztatu próbowaliśmy zdefiniować problemy wykluczonych osób, ich specyficzne potrzeby oraz określić w jaki sposób pracownik sądu może wyjść naprzeciw tym potrzebom i w jaki sposób pomóc realizować konstytucyjne prawo dostępu do sądu. Warsztaty odbywały się w formule burzy mózgów oraz aktywnej pracy w grupach. Pracownicy sądów mogli wymienić swoje doświadczenia, a przez to spróbować wspólnie wypracować pewne standardy postępowania w obliczu konkretnych problemów ludzi zagrożonych wykluczeniem – powiedziała dr Katarzyna Julia Kowalska.

Jedna z uczestniczek biorących udział w warsztatach dr Katarzyny Kowalskiej powiedziała – Jeśli chodzi o kontakt z osobami wykluczonymi, pracownicy sądów zauważają wiele niedociągnięć w działaniu administracji publicznej. Uważam, że stworzenie katalogu dobrych praktyk z wniosków zebranych podczas warsztatów oraz jego popularyzacja mogłoby w znaczący sposób ułatwić i usprawnić kontakt z takimi osobami.

 

 

 

Na kolejny blok warsztatów, prowadzonych wspólnie przez mec. Katarzynę Hebę oraz prof. Marka Wysockiego z Politechniki Gdańskiej, złożyły się dwie sesje praktyczne Zasady projektowania uniwersalnego oraz Dostępność wymiaru sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnościami.

Prelegenci podczas warsztatów mówili o realizacji praw osób z niepełnosprawnościami i dostosowaniu prawodawstwa do postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych w kontekście architektury uniwersalnej oraz o specyfice pracy profesjonalnego pełnomocnika z niepełnosprawnością wzroku. Przeprowadzone zostały również symulacje, podczas których uczestnicy warsztatów mogli na własnej skórze doświadczyć niepełnosprawności wzroku oraz wcielić się w przewodników osoby z dysfunkcją wzroku.

Głównym celem warsztatów było przedstawienie zasad projektowania uniwersalnego oraz proceduralnych barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, których doświadczają zarówno strony procesu, jak i pełnomocnicy oraz pracownicy, którzy mogą być osobami z niepełnosprawnościami – powiedziała mec. Katarzyna Heba

SSR dr Krzysztof Kurosz, prezes Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi skomentował – Konferencja była bardzo inspirująca i postaramy się wyciągnąć z niej praktyczne wnioski, chociażby w postaci wewnętrznego audytu w zakresie dostępności budynków sądu dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. Staramy się być na bieżąco z raportami dotyczącymi tematu dostępności wymiaru sprawiedliwości dla osób dotkniętych niepełnosprawnością. Wartością konferencji jest to, że daje szansę na bezpośredni i praktyczny przekaz informacji, poszerzając nasze wiadomości na ten temat. Niestety, mimo że zauważamy fizyczne bariery, które mogą napotykać osoby z niepełnosprawnościami, często zakres możliwości przystosowania obecnie istniejącej infrastruktury jest w znacznym stopniu ograniczony. Przekazywane podczas konferencji informacje powinny zostać zebrane w swojego rodzaju katalogu dobrych praktyk, przyjętym następnie i stosowanym na poziomie odpowiednich ministerstw, w ten sposób stając się drogowskazem dla projektujących przyszłe budynki użyteczności publicznej.

Byłem na takich warsztatach po raz pierwszy. Prowadzący przedstawili temat barier w architekturze sądów dla osób z niepełnosprawnościami w sposób ciekawy i rzetelny. Za pomocą specjalnej opaski na oczy i laski mogłem przekonać się w jaki sposób funkcjonują i poruszają się osoby niewidome. Zostały również zaprezentowane konkretne rozwiązania techniczne, które mogłyby być zastosowane w architekturze sądów, aby ich funkcjonalność dla osób niewidomych znacząco wzrosła – powiedział inny uczestnik warsztatu.

Kolejne warsztaty przeprowadziła pani Sylwia Drozdowska, instruktorka aktywnej rehabilitacji, osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim. Głównym celem warsztatów jest przybliżenie osobom pełnosprawnym sposobów, jakie możemy wykorzystać, aby pomóc osobom poruszającym się na wózku inwalidzkim. Jak zrobić to w sposób bezpieczny, zarówno dla osoby na wózku, jak i dla nich samych. Warsztaty podzielone były na dwie części. Część teoretyczna miała za zadanie przybliżenie dobrych praktyk w komunikacji oraz zasad savoir-vivre’u w kontaktach z osobami niepełnosprawnymi. Druga, praktyczna część, to w dużej mierze prezentacja technik pomocy osobom poruszającym się na wózku oraz możliwość skorzystania z wózka inwalidzkiego, by lepiej wczuć się w sytuację osoby z niepełnosprawnością. Poruszanie się na wózku nie jest łatwe i bardzo ważne jest, aby pracownicy urzędów publicznych mieli tego świadomość i umieli pomóc osobom z niepełnosprawnością – powiedziała pani Sylwia Drozdowska.

Jeden z uczestników warsztatów skomentował je w ten sposób – Odbyły się bardzo zajmujące wykłady i warsztaty, prowadzone przez niezwykle ciekawych ludzi. Dla kogoś, kto na co dzień nie obcuje z osobami niepełnosprawnymi, bezpośredni kontakt z osobą na wózku jest bardzo inspirujący. Uświadamia nam codzienne problemy ludzi z niepełnosprawnościami i otwiera oczy na kwestie utrudnienia dostępu do naszych instytucji, na które, niestety, nie zwracamy wystarczająco dużo uwagi. Dla nas rzeczy, które wydają się oczywiste, jak na przykład zwykłe otworzenie drzwi, z perspektywy osoby niepełnosprawnej nabierają zupełnie nowego znaczenia. Warsztaty skłaniają do refleksji i dużo rzeczy będziemy musieli przemyśleć.

Fundacja Court Watch Polska chciałaby serdecznie podziękować wszystkim prelegentom za niezmiernie interesujące i inspirujące warsztaty oraz wszystkim uczestnikom konferencji za przybycie oraz aktywny udział w sesjach praktycznych. Wyrażamy głęboką nadzieję, że konferencja oraz przeprowadzone przez Fundację badania przyczynią się do popularyzacji tematu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnościami oraz zagrożonych wykluczeniem.

 

Zdjęcia i relacja: Krzysztof Kumor

Bookmark the permalink.

Comments are closed