Obywatelski Monitoring Sądów

Fundacja udostępnia narzędzia do tego, aby wykonując samemu niewielki odcinek pracy, dokładać swoją cegiełkę do ogólnopolskiego programu badania praktyki sądowej. Obywatelski Monitoring Sądów polega na uczestniczeniu przeszkolonych wolontariuszy Fundacji w rozprawach sądowych. Nie reprezentują oni żadnej ze stron, ale obserwują przebieg postępowania ze szczególnym uwzględnieniem pracy sądu (sędziów i pracowników sądu) i sposobu, w jaki sposób realizowane są prawa przysługujące uczestnikom postępowania, w jaki sposób są oni traktowani i w jakich warunkach stają przed sądem.

Szkolenie dla obserwatorów rozpraw w Tarnowie.

Rekrutujemy i szkolimy osoby, które chciałyby prowadzić obserwacje rozpraw w sposób systematyczny. Uczestnicy takich programów są wyposażeni w formularze, dzięki którym mogą przekazywać swoje obserwacje do celów analitycznych oraz zgłaszać uwagi dotyczące pracy obserwowanego sądu. Dzięki rozwojowi własnego systemu informatycznego zbieramy dane od wolontariuszy z całej Polski za pośrednictwem Internetu. Obserwacje są wykorzystywane do przygotowywania sprawozdań i analiz, które są następnie udostępniane sądom oraz opinii publicznej.

Prezentacja wyników Obywatelskiego Monitoringu Sądów 2016 na corocznej konferencji.

Skala i recepcja działań

W ramach Obywatelskiego Monitoringu Sądów łącznie ponad 3 tysiące wolontariuszy odwiedziło przez 9 lat działalności Fundacji ponad 35 tysięcy rozpraw sądowych, co stanowi największy zbiór danych na temat praktyki sądowej na świecie. Wszystkie raporty z monitoringu można znaleźć w wersji online na stronie internetowej Fundacji, w zakładce „Raporty”.

Zaangażowanie zwykłych obywateli w poprawę działania sądów i oparty na szacunku dialog z sędziami doprowadziły do trzykrotnego zmniejszenia częstości występowania niektórych niepokojących zjawisk. Co ważniejsze udało się wzbudzić w wielu sędziach świadomość tego, że najtrwalszą gwarancją niezależności sądownictwa jest zaufanie społeczne budowane właściwym traktowaniem ludzi na sali rozpraw.

„najtrwalszą gwarancją niezależności sądownictwa jest zaufanie społeczne budowane właściwym traktowaniem ludzi na sali rozpraw”

Metodologia Fundacji i sukces rozwoju ruchu court watch w Polsce zostały docenione przez Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) – organ Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Począwszy od 2012 roku przedstawiciele Fundacji biorą regularnie udział w spotkaniach przedstawicieli misji OBWE i organizacji społecznych monitorujących działanie sądów w krajach postkomunistycznych, aby wspólnie doskonalić metody monitoringu i wymieniać się doświadczeniami. Biuro sfinansowało tłumaczenie i wydanie metodologii Fundacji w języku angielskim, aby promować ją w innych krajach. Jest ona dostępna w wersji elektronicznej do pobrania ze strony Fundacji:
https://courtwatch.pl/wp-content/uploa/Court_Monitoring_Methodology.pdf.

Obrady podczas Human Dimension Implementation Meeting organizowanych przez OBWE.

Przedstawiciele Fundacji mieli okazję dzielić się wypracowaną w Polsce metodologią na zaproszenie organizacji i instytucji z takich krajów jak Ukraina, Chorwacja, Gruzja, Armenia, Turcja, Macedonia i Czarnogóra. Wyniki prowadzonych przez nią w Polsce badań prezentowane były na światowym kongresie Law & Society Association oraz na seminariach naukowych na Uniwersytetach w Minneapolis, Utrechcie i Oslo. Poza ODIHR Fundacja posiada doświadczenie owocnej współpracy z organizacjami z USA, Norwegii, Armenii i Gruzji. Przedstawiciel Fundacji był także zaproszony przez OECD jako konsultant lokalnego projektu realizowanego przy wsparciu tej instytucji do Irlandii Północnej.

Comments are closed